Σύνδρομο Down.... Αλήθειες - Φόβοι... τι θα υπερισχύσει?

Το σύνδρομο Down είναι η πιο συνηθισμένη χρωμοσωμική διαταραχή στους ανθρώπους. Πήρε το όνομά του από τον Αγγλο John Langdon Down, που πρώτος το περιέγραψε το 1866.

Αφορά μια γενετική κατάσταση, που προκύπτει από την εμφάνιση ενός επιπλέον χρωμοσώματος στο 21ο ζευγάρι, για τον λόγο αυτό ονομάζεται Τρισωμία 21. Προέρχεται σε ποσοστό 90-95% από το ωάριο και 5-10% από το σπερματοζωάριο και συμβαίνει σε μία περίπου από τις 700-800 γεννήσεις παιδιών. 

Τα ακριβή αίτια του συνδρόμου Down δεν είναι προς το παρόν γνωστά, παρ' ότι συσχετίζεται με μητέρες μεγαλύτερης ηλικίας. (Ωστόσο, παιδιά με το σύνδρομο, γεννιούνται, σε ποσοστό 80%, από νεότερες μητέρες, κάτι λογικό, αφού είναι πολύ μικρότερος ο αριθμός των γεννήσεων από γυναίκες άνω των 35 ετών.) Τα άτομα με σύνδρομο Down και οι οικογένειές τους υπολογίζονται περίπου σε 25.000.000 σε όλο τον κόσμο. 

Για την πλειονότητα των παιδιών με σύνδρομο Down, η διάγνωση γίνεται κατά τη γέννηση ή λίγο αργότερα. 

Ωστόσο, το σύνδρομο μπορεί να ανιχνευτεί με προγεννητικό έλεγχο που περιλαμβάνει: αμνιοπαρακέντηση, ομφαλοκέντηση (και οι δύο αυτές επεμβατικές μέθοδοι ενέχουν πολύ μικρό κίνδυνο αποβολής), αυχενική διαφάνεια και βιοχημικό έλεγχο στον ορό της εγκύου. 

Το σύνδρομο Down μπορεί να επηρεάσει πολλαπλά συστήματα, χωρίς αυτό να σημαίνει πως όλοι όσοι το έχουν θα παρουσιάσουν όλες τις εκδηλώσεις. Τα παιδιά που γεννιούνται με σύνδρομο Down δεν «πάσχουν» από το σύνδρομο, αφού δεν είναι πάθηση ούτε ασθένεια, αλλά μια γενετική κατάσταση που εμφανίζεται ανεξαρτήτως φυλής, καταγωγής ή εθνότητας. 

Κάποια από τα χαρακτηριστικά που μπορεί να παρουσιάσει ένα παιδί με σύνδρομο Down είναι: υποτονία, μικροκεφαλία, μικρά αυτιά και μύτη, αδυναμία στον έλεγχο της γλώσσας, χαρακτηριστική εικόνα ματιών, μια επιπλέον δερματική πτυχή στον αυχένα, κοντά και πλατιά χέρια, κοντά δάκτυλα και μία εγκάρσια παλαμιαία πτυχή, αντί των φυσιολογικών δύο. 

Μεγάλο ποσοστό των παιδιών που γεννιούνται με σύνδρομο Down ενδέχεται να έχουν συγγενείς καρδιοπάθειες. Επίσης, οι πνεύμονες των ατόμων με σύνδρομο Down είναι πιο ευάλωτοι σε λοιμώξεις, ενώ είναι συχνά και τα προβλήματα στ' αυτιά ή τα οφθαλμικά προβλήματα. 

Το παιδί με σύνδρομο Down έχει βραδύτερη ανάπτυξη από τα τυπικά αναπτυσσόμενα παιδιά, συνήθως χαμηλό ανάστημα και αυξημένη τάση για παχυσαρκία. Ωστόσο, με πρώιμη παρέμβαση, παρακολούθηση από ενδοκρινολόγο, σωστή διατροφή και άσκηση οι καταστάσεις αυτές βελτιώνονται σημαντικά. 

Οι άνδρες με σύνδρομο Down είναι στείροι (πλην του μωσαϊσμού). Οι γυναίκες έχουν 50% πιθανότητα να γεννήσουν παιδί με το ίδιο σύνδρομο. 

Τα παιδιά με σύνδρομο Down έχουν χαμηλότερο δείκτη νοημοσύνης από τα παιδιά τυπικής ανάπτυξης, αλλά η διακύμανση μπορεί να είναι μεγάλη. Οι διαταραχές στην ψυχοκοινωνική εξέλιξη περιλαμβάνουν επηρεασμό της βραχυχρόνιας μνήμης, της ικανότητας σκέψης, της ομιλίας και της κινητικότητας. Η κινητική και η λεκτική υστέρηση γίνονται εμφανείς σε πρώιμη ηλικία και συνήθως τα άτομα με σύνδρομο Down χρειάζονται λογοθεραπεία για να βελτιωθεί η εκφραστική τους δυνατότητα. 

Η νοητική ανάπτυξη στα παιδιά με σύνδρομο Down είναι απρόβλεπτη και δεν είναι δυνατό από τη γέννηση να προβλεφθούν οι διανοητικές ικανότητες. Γι' αυτό, ο προσδιορισμός των καλύτερων μεθόδων εκπαίδευσης για κάθε παιδί ιδανικά αρχίζει σύντομα μετά τη γέννηση. 

Δεδομένου ότι τα άτομα με σύνδρομο Down έχουν ευρύ φάσμα δυνατοτήτων και η ικανότητα μάθησης σ' αυτά δεν σταματά ποτέ, η επιτυχία στο σχολείο και μετέπειτα στην εργασία δεν είναι σε καμία περίπτωση μάταιος αγώνας. Σε όλο τον κόσμο υπάρχουν άτομα με σύνδρομο Down που είναι σε θέση να εργάζονται, να συμμετέχουν στην κοινωνική ομάδα και να πετυχαίνουν σε τομείς όπως ο αθλητισμός, η τέχνη κ.ά. 

Να αρθεί η προκατάληψη 

Δεν υπάρχει ριζική θεραπεία για το σύνδρομο Down. Παρεμβάσεις γίνονται σε όποιες από τις εκδηλώσεις του συνδρόμου αυτό είναι εφικτό. Η ενημέρωση, καθοδήγηση και στήριξη των γονέων που αποκτούν παιδί με σύνδρομο Down και η κοινωνική μέριμνα για να δοθούν ευκαιρίες προσαρμοσμένες στις αναπτυξιακές και μαθησιακές ιδιαιτερότητες των ατόμων με σύνδρομο Down είναι τα δύο σημεία-κλειδιά για την ουσιαστική και αποτελεσματική ένταξή τους στην κοινωνία. Αν και σε μικρότερο βαθμό από ότι παλιότερα, τα άτομα με σύνδρομο Down εξακολουθούν να αντιμετωπίζονται σήμερα με κοινωνική προκατάληψη, λόγω της άγνοιας και της λανθασμένης εντύπωσης ότι πρόκειται για άτομα με βαριά καθυστέρηση, φορτίο για την κοινότητα και την οικογένειά τους. 

Η προκατάληψη αυτή θα πρέπει να αρθεί για να μπορέσουν και τα άτομα με σύνδρομο Down, ως ισότιμα μέλη της κοινωνίας, να ενταχθούν, να προσφέρουν και να λάβουν αυτό που μπορούν και τους αξίζει. Στο σημερινό κόσμο που διακηρύσσει παντοιοτρόπως το ενδιαφέρον του για την ένταξη και προστασία όλων των κοινωνικών ομάδων, θα πρέπει και τα άτομα με σύνδρομο Down να βρουν τη θέση τους και να έχουν τις ευκαιρίες να δημιουργήσουν σε ένα περιβάλλον αποδοχής, ασφάλειας και αγάπης. 

Η Παγκόσμια Ημέρα για το Σύνδρομο Down είναι η 21η Μαρτίου

Καθιερώθηκε το 2006 με πρωτοβουλία του Έλληνα γιατρού Στυλιανού Αντωναράκη, καθηγητή Γενετικής στο Πανεπιστήμιο της Γενεύης, με στόχο την ευαισθητοποίηση και ενημέρωση της διεθνούς κοινότητας για το σύνδρομο Down. Η συγκεκριμένη ημερομηνία επιλέχθηκε από τα αριθμητικά δεδομένα του συνδρόμου (3ο χρωμόσωμα στο 21ο ζεύγος = 3.21). 

Οι τρεις μορφές του συνδρόμου 

•    Καθαρή ελεύθερη τρισωμία 21: Κάθε κύτταρο στο σώμα περιέχει ένα επιπλέον χρωμόσωμα 21 (ισχύει για το 95% των ατόμων με σύνδρομο Down). 

•    Μετάθεση: Ένα επιπλέον κομμάτι του 21ου χρωμοσώματος συνδέεται ή «μετατοπίζεται» σε ένα άλλο χρωμόσωμα (3-4% των ατόμων με σύνδρομο). 

•    Μωσαϊσμός: Το αποτέλεσμα ενός σφάλματος στην κυτταρική διαίρεση αμέσως μετά τη γονιμοποίηση (στους άλλους τύπους του συνδρόμου Down η χρωμοσωμική ανωμαλία συμβαίνει κατά τη διάρκεια της γονιμοποίησης ή πριν από αυτήν). Αντί για ένα επιπλέον 21ο χρωμόσωμα σε κάθε κύτταρο, τα άτομα αυτά έχουν 46 χρωμοσώματα σε μερικά κύτταρα και 47 χρωμοσώματα σε άλλα. 

(Πηγή: Ηλιαχτίδα, Ένωση Γονέων και Φίλων Ατόμων με σύνδρομο Down)

ΠΑΙΔΙΑ ... ΜΩΡΑ.... ΣΤΗΝ ΘΑΛΑΣΣΑ!!!

Tα καλοκαιρινά μπάνια στη θάλασσα είναι η χαρά των παιδιών, ταυτόχρονα όμως γεννούν και ανησυχία στους γονείς εξαιτίας των ατυχημάτων που μπορούν να συμβούν στην παραλία. Ακολουθώντας, ωστόσο, ορισμένες απλές αλλά ουσιαστικές οδηγίες που προτείνουν οι ειδικοί -προπονητές κολύμβησης, παιδίατροι ναυαγοσώστες-, μπορείτε να βοηθήσετε το παιδί σας να παίζει και να κολυμπά με ασφάλεια στη θάλασσα. Σε κάθε περίπτωση, πάντως, να θυμάστε πως πρέπει να κρατάτε την ψυχραιμία σας ό,τι και αν συμβεί στην παραλία! 

Ελέγξτε την παραλία
O έλεγχος της παραλίας είναι η μεγαλύτερη υποχρέωσή σας όταν πηγαίνετε για μπάνιο με τα παιδιά. Oι ειδικοί επισημαίνουν ότι ασφαλές μέρος για κολύμπι είναι πάντοτε αυτό που παρουσιάζει τους λιγότερους κινδύνους. Γι’ αυτό, λοιπόν: 
● Διαβάζετε τυχόν πινακίδες ή ρωτάτε το ναυαγοσώστη (αν υπάρχει) για τις ιδιαιτερότητες της περιοχής (ρεύματα, βράχια, επικίνδυνα ψάρια, μορφολογία βυθού). Εάν η παραλία δεν είναι οργανωμένη, ενημερωθείτε από τους ντόπιους ή τους άλλους λουόμενους. 
● Ελέγξτε αν υπάρχει μεγάλη κίνηση σκαφών ή αν γίνονται θαλάσσια σπορ κοντά στην ακτή. 
● Βλέπετε αν τα νερά είναι καθαρά (η γαλάζια σημαία στην παραλία εγγυάται την ποιότητα των νερών). 

Δώστε τους σαφείς οδηγίες
Εάν η θάλασσα έχει βράχια, τότε επισημάνετε στα παιδιά να κολυμπούν σε απόσταση από αυτά. Διαφορετικά, ένα δυνατό κύμα μπορεί να τα σπρώξει προς τα βράχια και να τα τραυματίσει. Ακόμη, ζητήστε από τα μεγαλύτερα παιδιά να βουτούν με τα πόδια και όχι με το κεφάλι, ιδιαίτερα αν δεν γνωρίζετε καλά τα νερά. Για τον ίδιο λόγο, ζητήστε από τα παιδιά να αποφεύγουν τα σπρωξίματα μέσα στο νερό. Τέλος, αν η θάλασσα έχει κύμα, πείτε στα παιδιά να κολυμπούν με την πλάτη προς την ακτή, ούτως ώστε να μην καλυφθούν ξαφνικά από τα κύματα και τρομάξουν. 

Θέστε όρια 
Oρίστε με σαφήνεια στο παιδί μέχρι πού επιτρέπεται να κολυμπάει, π.χ. «Μέχρι εκείνη τη σημαδούρα». Μπορεί να πάει πιο βαθιά μόνο εάν κολυμπάτε δίπλα του και είστε σίγουροι ότι μπορείτε να το βοηθήσετε. Εάν το παιδί είναι παρορμητικό, να είστε ακόμη πιο αυστηροί στα όρια που θα θέσετε. Επίσης, πρέπει να είστε προσεκτικοί και με τα παιδιά που πηγαίνουν κολυμβητήριο! Oι ειδικοί επισημαίνουν ότι οι γονείς συχνά υπερεκτιμούν τις ικανότητες των παιδιών τους όταν αυτά πηγαίνουν κολυμβητήριο, με αποτέλεσμα να χαλαρώνουν την επιτήρησή τους. 

Να είστε κοντά τους
Τα παιδιά πρέπει να συνοδεύονται από έναν ενήλικο στη θάλασσα. Ποτέ μην τα εμπιστεύεστε σε μεγαλύτερα παιδιά. Επίσης, όσο πιο μικρό είναι το παιδί, τόσο πιο κοντά του πρέπει να είστε. Στα μικρά παιδιά (π.χ. 3 χρονών) συνιστάται η επίβλεψη αφής - δηλαδή, να μπορείτε να πιάσετε το παιδί ανά πάσα στιγμή απλώνοντας το χέρι σας, ακόμη και αν βρίσκεται στην ακροθαλασσιά. 

Πότε να μάθει κολύμπι το παιδί;
Σύμφωνα με τις συστάσεις της Αμερικανικής Ακαδημίας Παιδιατρικής, τα παιδιά μέχρι τα τέταρτα γενέθλιά τους δεν είναι εξελικτικά έτοιμα να κάνουν μαθήματα κολύμβησης. Μέχρι τότε, ωστόσο, μπορούν να συμμετέχουν σε προγράμματα κινητικής αγωγής στο νερό (π.χ. baby swimming). Ωστόσο, οι γονείς δεν πρέπει να εφησυχάζουν ότι το παιδί τους είναι ασφαλές στο νερό επειδή έχει συμμετάσχει σε τέτοιου είδους μαθήματα! 

Το παιδί παρασύρθηκε από τα κύματα!
Εάν πρόκειται για μικρό παιδί (π.χ. 2-3 χρονών), μπαίνετε αμέσως στη θάλασσα και το βγάζετε έξω. Εάν όμως το παιδί έχει παρασυρθεί στα βαθιά, το βοηθάτε μόνο εφόσον ξέρετε τον τρόπο. Oι ναυαγοσώστες επισημαίνουν ότι ο βασικός κανόνας της διάσωσης είναι ότι ποτέ δεν προσεγγίζει ο διασώστης το θύμα σώμα με σώμα. Πάντοτε του δίνει κάτι να πιαστεί (π.χ. ένα σκοινί, μια πετσέτα, ένα αναποδογυρισμένο κουβαδάκι, μια σανίδα), ώστε να το τραβήξει έξω. 

Εάν το παιδί έχει χάσει τις αισθήσεις του, δώστε του τις πρώτες βοήθειες
● Ξαπλώστε το στην άμμο και καλέστε αμέσως για βοήθεια (το ναυαγοσώστη ή το 166).
● Βάζετε το πρόσωπό σας κοντά στη μύτη και το στόμα του για να δείτε αν αναπνέει. 
● Εάν αναπνέει, το γυρίζετε στο πλάι (πλάγια θέση ασφαλείας) και περιμένετε να συνέλθει, παρακολουθώντας το μέχρι να έρθει η βοήθεια. 
● Εάν δεν αναπνέει, τότε βάζετε το ένα σας χέρι στο μέσο του στέρνου κάτω από τη νοητή γραμμή που σχηματίζουν οι θηλές και κάνετε 30 μαλάξεις μετρώντας ως εξής: «και 1, και 2, και 3… και 30». Κάθε 30 μαλάξεις κάνετε δύο τεχνητές αναπνοές: Ανασηκώνετε το πιγούνι του παιδιού, κλείνετε τη μύτη του και ανοίγετε το στόμα του. Εισπνέετε βαθιά και εκπνέετε στο στόμα του. Στη διάρκεια ενός λεπτού πρέπει να επαναλάβετε τρεις φορές αυτή τη διαδικασία. Σταματάτε μόνο αν το παιδί συνέλθει ή έρθει η βοήθεια. 

Να φάει ένα σάντουιτς;
Τα παιδιά πρέπει να μπαίνουν στο νερό όταν έχει τελειώσει η διαδικασία της πέψης, δηλαδή τέσσερις ώρες μετά το γεύμα (τόσες ώρες χρειάζονται για την πέψη ενός γεύματος με κρέας). Διαφορετικά, υπάρχει πάντα ο σοβαρότατος κίνδυνος της εισρόφησης θαλάσσιου νερού στους πνεύμονες. Για τον ίδιο λόγο, μη δίνετε στο παιδί σάντουιτς ή πολλά φρούτα (που πέπτονται δύσκολα) ενώ κάνει ακόμη μπάνιο. Βέβαια, το τι συνιστά γεύμα προς αποφυγή στην παραλία εξατομικεύεται ανάλογα με την ηλικία και τις διατροφικές συνήθειες κάθε παιδιού, π.χ. ένα απλό σάντουιτς με τυρί μπορεί να αποτελεί πλήρες γεύμα για ένα παιδί δύο χρονών, όχι όμως και για ένα παιδί 11 χρονών. Πάντως, εάν το παιδί φάει κανονικό γεύμα στην παραλία (ακόμη και σε σάντουιτς), δεν πρέπει να ξαναμπεί στο νερό πριν περάσουν 3-4 ώρες. 

Μην εμπιστεύεστε τα μπρατσάκια
Ακόμη και αν τα παιδιά φορούν μπρατσάκια ή σωσίβιο, αυτό δεν σημαίνει ότι μπορείτε να τα αφήσετε χωρίς επίβλεψη στο νερό, επειδή τα φουσκωτά βοηθήματα δεν αποτελούν σωστικά μέσα. Απεναντίας, με ένα ελαφρύ ρεύμα αέρα το παιδί με τα μπρατσάκια μπορεί να παρασυρθεί μακριά μέσα στο νερό. Γι’ αυτό και συστήνουν τα παιδιά να εμπιστεύονται τις δικές τους δυνάμεις. Εάν πάντως θέλετε το παιδί να έχει ένα βοήθημα, προτιμήστε τα κολυμβητικά σωσίβια επίβλεψης ή τα κολυμβητικά γιλέκα (πωλούνται κυρίως σε καταστήματα με αθλητικά είδη). 

Τι να πείτε στα παιδιά πριν πάτε στη θάλασσα
• Εάν κάποιο παιδί κινδυνεύει, να φωνάξουν αμέσως έναν ενήλικο ή το ναυαγοσώστη. Να μην επιχειρήσουν να το βοηθήσουν μόνα τους.
• Να μην υπερεκτιμούν τις δυνάμεις τους μέσα στο νερό και να μην απομακρύνονται ποτέ από το σημείο της παραλίας όπου βρίσκεστε.
• Να κολυμπούν πάντα κοντά σας και να μην μπαίνουν ποτέ στο νερό μόνα τους ή χωρίς να σας το πουν.
• Να μη φωνάζουν «βοήθεια» χωρίς λόγο, παρά μόνο όταν έχουν σοβαρό πρόβλημα, π.χ. όταν νιώθουν ότι δεν μπορούν να φτάσουν κολυμπώντας μόνα τους στην ακτή.

Και κάποιες οδηγίες για μωράκια....

Tο καλοκαίρι είναι συνώνυμο με τις διακοπές και ιδιαίτερα με τη θάλασσα. Τα παιδιά χαίρονται να βουτούν και να κολυμπούν με τις ώρες. H παραλία είναι ένας τόπος γεμάτος νέες εμπειρίες για το παιδί και συνήθως το σημείο όπου αυτό συναντά άλλα παιδιά και παίζει μαζί τους.

Πρώτη φορά στην παραλία

Πολλοί γονείς αναρωτιούνται, όμως, πώς θα δεχθεί τη θάλασσα το μωρό τους. Θα σας φανεί απίστευτο, όμως κανένα ανθρώπινο ον δεν γεννιέται με φόβο για το νερό. Aυτό συμβαίνει, γιατί έχουμε περάσει όλοι αρκετούς μήνες ευτυχισμένοι και ασφαλείς μέσα στο αμνιακό υγρό. Aποβάλλετε, λοιπόν, τους δισταγμούς σας και βάλτε το μωρό σας στη θάλασσα. H επαφή του βρέφους με το υγρό στοιχείο πρέπει να γίνεται σταδιακά. Kαθίστε στην άκρη της θάλασσας και αγγίξτε το νερό, βρέξτε του τα ποδαράκια. Όταν βρεθεί μέσα στη θάλασσα, δοκιμάζει να κινηθεί και αρχίζει αμέσως να κλοτσά σιγά σιγά, νιώθοντας το νερό αλλά και τα χέρια των γονιών του να το προστατεύουν. Όταν το συνηθίσει, πάρτε το στην αγκαλιά σας και κολυμπήστε για λίγα λεπτά. Έπειτα από κάποιες φορές, αν η θάλασσα είναι ήσυχη, κυρίως όμως αν εσείς μιλάτε με ήρεμη φωνή, εκείνο θα αισθάνεται ικανοποιημένο χωρίς φόβο για το υγρό στοιχείο. Eνθαρρύνετέ το να σας δείξει την ικανότητά του να «σπάει» το νερό με τις μικρές γροθιές του, κάτι που το κάνει περήφανο, ιδιαίτερα αν το επαινείτε.

Aν το παιδί έχει αρχίσει να περπατά, θα ακολουθήσετε την ίδια τακτική. Πάντα η επαφή με το νερό θα γίνεται σταδιακά. Aστειευτείτε μαζί του, παίξτε μπάλα κ.λπ.

Βοηθήστε το να εξοικειωθεί με τη θάλασσα

- Oι καταλληλότερες ώρες για τη θάλασσα είναι νωρίς το πρωί ή το απόγευμα.

- H πολλή φασαρία ενοχλεί το παιδί στην πρώτη γνωριμία του με το νερό.

- Mην το πιέσετε να κάνει κάτι που δεν θέλει τη συγκεκριμένη στιγμή.

- Aντίθετα, να έχετε υπομονή μαζί του και να το ενθαρρύνετε συνεχώς.

- Η προσοχή σας να είναι στραμμένη πάνω του.

- Στις περιπτώσεις που αρνείται να μπει στο νερό, πρέπει να σκεφθείτε ότι ίσως δεν είναι ακόμα έτοιμο ή ότι εσείς δεν είστε αρκετά ήρεμοι. Tο νερό πρέπει να είναι για το παιδί κάτι ξεχωριστό, άμεσα συνδεδεμένο με το παιχνίδι, την ευχαρίστηση, τη συντροφικότητα.

- Ξεκινήστε από την αρχή την προσπάθειά σας οπλισμένοι με υπομονή, παίζοντας αρχικά στην παραλία, εκεί όπου παφλάζει το κύμα. Mόλις εξοικειωθεί, δεν θα θέλει να βγει από τη θάλασσα.

- Συνήθως, από την ηλικία των πέντε ετών, το παιδί μπορεί να μάθει να κολυμπά.

- Η κολύμβηση είναι η καλύτερη άσκηση, γιατί κινούνται όλοι οι μύες του σώματος, αναπτύσσονται οι πνεύμονες και θωρακίζεται η υγεία του παιδιού.

Τι θα πρέπει να γνωρίζετε…

- Tο μωρό είναι ιδιαίτερα επιρρεπές στις αδιαθεσίες και στην ηλίαση, ειδικά όταν μένει ακίνητο μέσα στη ζέστη.

- Tις πρώτες μέρες στην παραλία πρέπει να κάθεται ελάχιστα στον ήλιο και πάντα με αντηλιακή κρέμα και με ένα λευκό φανελάκι.

- Kάθε παιδί, ανεξάρτητα από την ηλικία του, πρέπει να φορά οπωσδήποτε καπέλο.

- Να φορά παπούτσια για την καυτή άμμο και να έχετε πάντα μαζί σας ένα μπουκάλι μεταλλικό νερό ή μπιμπερό για τα μικρότερα παιδιά.

- Να φορά μπρατσάκια ή σωσίβιο όταν κολυμπά.

- Aν το παιδί βρίσκεται στη φάση που όλα τα αντικείμενα καταλήγουν στο στόμα του, καλά θα κάνετε να το επιβλέπετε, γιατί τα βότσαλα φαντάζουν ιδιαίτερα ελκυστικά.

- Δεν πρέπει να αφήνετε να παίζει μόνο του το παιδί που είναι δύο έως τριών χρόνων, γιατί η θάλασσα είναι πολύ επικίνδυνη στις τόσο μικρές ηλικίες. Το παιδάκι μπορεί να πνιγεί και σε βάθος δέκα εκατοστών. Ακόμα και σε μεγαλύτερες ηλικίες, πρέπει πάντα να επιβλέπονται.

- Tα στρωματάκια και οι λαστιχένιες βαρκούλες πρέπει να χρησιμοποιούνται πάντα υπό την επίβλεψή σας.

- Xρειάζεται να μένετε κοντά του, ακόμα και όταν αυτό πλατσουρίζει στα ρηχά. Ένα μικρό κύμα φτάνει να το ρίξει μέσα στο νερό.

- H θάλασσα είναι ευεργετική κυρίως για τα παιδιά που υποφέρουν από φαρυγγο-αμυγδαλίτιδες ή που μολύνονται συχνά στις άνω αναπνευστικές οδούς, στους βρόγχους και στην τραχεία.

- Επίσης, κάνει καλό στα νωθρά και παχουλά παιδιά, αφού το παχνίδι με το νερό και το κολύμπι τα τονώνει.

- Mε την ηλιακή ακτινοβολία τα παιδιά παίρνουν βιταμίνες A και D, που βοηθούν ιδιαίτερα στην ανάπτυξή τους.

Καλό Καλοκαίρι!!!!!

(από vita.gr  και  akappatou.gr)

ΠΑΙΔΙΑ ΣΕ ΑΠΟΓΝΩΣΗ!!!

Πολύς καιρός απουσίας!!! Δίχως αυτό να σημαίνει πως δεν υπήρχαν σκέψεις και ερεθίσματα, για να δώσουν λόγο, για ανάρτηση. Δυστυχώς ο χρόνος είναι αυτός, που μας κυνηγάει και δεν μας αφήνει να λειτουργήσουμε ελεύθερα...

Αφορμή για αυτή την ανάρτηση, παίρνω από το γεγονός της πρόσφατης  αυτοκτονίας του μαθητή στα Γιαννιτσά.

Προσπαθώ μέρες τώρα, να καταλάβω το γιατί, το πως, το τι μπορεί να είναι αυτό, που κάνει ένα παιδί 18 χρόνων, να φτάσει σ' αυτό το σημείο...

Πόσο πιεσμένο, μπορεί να είναι!!! και γιατί να είναι;;;

Μα τι λέω!!!!! Γιατί;;;  Μήπως θα έπρεπε να πω, και γιατί να μην είναι πιεσμένο.

Το "μικρόβιο" γονιός βρίσκεται παντού.... σε κάθε σπίτι, σε κάθε οικογένεια. Όσο δεν το ακουμπάς και δεν το πειράζεις, δεν σε πειράζει κι εκείνο.... Κάτω από ιδιαίτερες όμως συνθήκες και κυρίως υπό "υψηλές θερμοκρασίες" κάνει την δράση του!!!

Και μην μου πείτε ΟΧΙ....

Γεννιόμαστε και από τα πρώτα κιόλας χρόνια της ζωής μας, μαθαίνουμε πως προορισμός του ανθρώπου, είναι να κάνει οικογένεια και να διαιωνίσει το "είδος" μας...

Με λαχτάρα περιμένουμε την γέννηση του παιδιού μας... Το πως θα είναι, αν θα μας μοιάζει, αν θα είναι ψηλό, όμορφο, έξυπνο.... Αναμένουμε με αγωνία να ακούσουμε τις πρώτες του λεξούλες, να το δούμε να περπατάει, να  μαθαίνει να γράφει, να διαβάζει... Και εκεί κοντά, στην ηλικία των 5-6 χρόνων, που αρχίζει να καταλαβαίνει την έννοια των λέξεων "υπευθυνότητα" και "υποχρέωση", αρχίζει το ΚΗΡΥΓΜΑ!!!! 

Αρχίζουμε και βάζουμε τα  "όρια" και τα "πλαίσια" μέσα στα οποία πρέπει να κινηθεί... Και μέχρι τα 13-14 όλα βαίνουν καλώς... αφού το παιδί ζει κυρίως μέσα στα πλαίσια της οικογένειας και σπάνια φεύγει μακρυά από το οπτικό πεδίο των γονιών... Όλα είναι σύμφωνα με αυτά, που ακούει και βλέπει...Και ακόμα κι αν νιώθει περιορισμένο και πιεσμένο, δεν το πολύ αντιλαμβάνεται γιατί δεν βλέπει κάποιον που να κάνει κάτι διαφορετικό, από αυτά έχει μάθει. 

Και μέχρι εκεί το "μικρόβιο" γονιός παραμένει σε νάρκη και συμβιώνουν αρμονικά.

Μόλις όμως φτάσει η πρώτη αντίδραση, η πρώτη απαίτηση, η πρώτη άρνηση το θερμόμετρο αρχίζει και ανεβαίνει!!!  Το "μικρόβιο" αρχίζει και κατατρώει τον ψυχισμό του παιδιού.

Δεν το αφήνει να λειτουργήσει σύμφωνα με τα δικά του θέλω και τις δικές του ανάγκες.

Πως μπορεί να κάνει παρέα, με κάποιον που θα το κρατάει πολλές ώρες, μακρυά μας;

Πως θα σπουδάσει κάτι, που δεν έχει καμία σχέση με τις προσδοκίες μας;

Πως θα ερωτευθεί κάποιον, που θα το πάρει μακρυά μας ή που δεν μπορεί να του προσφέρει αυτά που απαιτούμε;

Πως θα πάει να ζήσει σε μία άλλη χώρα και θα μας αφήσει μόνους πίσω; (λες και όταν πεθάνουμε,  δεν θα μείνει αυτό μόνο του πίσω)

Και ένα σωρό πως και γιατί.... που μπορούν να θέσουν  οι γονείς....

Ευτυχώς βέβαια, υπάρχουν παιδιά που "μάχονται", αντιδρούν και καταφέρνουν να πραγματοποιήσουν τα όνειρά τους και τις επιθυμίες τους.

Όμως, υπάρχουν και τα άλλα παιδιά τα "αδύναμα", που δεν αντιδρούν και αποδέχονται τις απόψεις των γονιών τους, θέλοντας να μην τους στεναχωρήσουν ή γιατί πιστεύουν πως έτσι "οφείλουν" να πράξουν.

Και υποχώρηση, στην υποχώρηση .... φτάνουν να γεράσουν, ζώντας την ζωή κάποιων άλλων. Κενή, χωρίς ενδιαφέρον, περιμένοντας να πραγματοποιήσουν το επόμενο βήμα, από το σκούντημα κάποιου άλλου. Αν φυσικά προλάβουν να ζήσουν μία ζωή έστω κι έτσι. Γιατί υπάρχουν και οι δυσάρεστες εξελίξεις... σαν κι αυτή που αναφέραμε στο ξεκίνημα!!!

Ρόλος των γονιών είναι, να προσφέρουν στα παιδιά τους τα κατάλληλα εφόδια και γνώσεις, για να μπορέσουν τα παιδιά, να αντιμετωπίσουν, οποιαδήποτε κατάσταση στην ζωή τους. Να τα συμβουλεύουν και να τα στηρίζουν. Άλλωστε τα φέραμε σ' αυτή την ζωή, για να τα έχουμε κοντά μας και να τα καμαρώνουμε, για να τα βλέπουμε ευτυχισμένα, όπως θα θέλαμε να ήμασταν κι εμείς*

(* εννοείται, πως αναφέρομαι σε άτομα, που δεν είναι ευτυχισμένα και κάνουν και τους άλλους γύρω τους, να βιώνουν την ίδια δυστυχία)

Κοινωνικό παιδί ή όχι???

Η ανάπτυξη της κοινωνικότητας του παιδιού αποτελεί μεγάλη πρόκληση, η οποία καθορίζει σε μεγάλο βαθμό την αυτοπεποίθησή του, τις φιλίες του και την προσαρμογή του στη σχολική ζωή.
Η ανάπτυξη της κοινωνικής συμπεριφοράς έρχεται ως αποτέλεσμα της επικοινωνίας με τα πρώτα πρόσωπα του περιβάλλοντος του παιδιού. Η επικοινωνία αυτή είναι δυναμική και σταδιακή διαδικασία.(Της Ιωάννας Λούβη, ειδικής παιδαγωγού, και του Γιώργου Καλύβη, λογοπεδικού)

Στην προσχολική ηλικία
Μερικά από τα πιο σημαντικά σημεία αυτής της ανάπτυξης κατά την προσχολική ηλικία είναι τα ακόλουθα:
-Ως 8 μηνών – Ξεκινάει η κοινωνική επαφή με απλά κοιτάγματα, χαμόγελα και άπλωμα χεριού
-9-13 μηνών – Τα παιδιά μαλώνουν και το ένα προσπαθεί να πάρει τα παιχνίδια του άλλου
-Έως τα 4 χρόνια, αναζητούν σύντροφο που παίζει μαζί τους, πλάι, ή παράλληλα. Δεν συνεργάζονται. Περιορίζονται, όμως, οι τσακωμοί.
-Μετά τα 4 χρόνια, τα παιδιά παίζουν ομαδικά παιχνίδια με εποπτεία ενός ενήλικα. Οι σχέσεις τους είναι, όμως, ακόμα εγωκεντρικές και αναπτύσσεται ο ανταγωνισμός μεταξύ τους. Σε γενικές γραμμές, όμως, οι φιλίες σε αυτήν τη φάση χαρακτηρίζονται από φιλικότητα και συνεργατικότητα.

Όταν πηγαίνει σχολείο
Από τα 7 και μετά, τα παιδιά μπορούν να οργανώσουν και να παίξουν συνεργατικό και φιλικό παιχνίδι. Επιδιώκουν πιο μακροχρόνιες και δεσμευτικές σχέσεις, και μεγαλύτερη ευαισθησία στις ανάγκες και στα συναισθήματα των φίλων τους. Σε αυτό το στάδιο, οι φιλίες που αναπτύσσονται, γίνονται πιο σταθερές, καθώς δημιουργείται η διάθεση για συμμόρφωση στους κανόνες της ομάδας.
Όσoν αφορά τις δραστηριότητες την ώρα του παιχνιδιού, ενώ στην αρχή τα παιδιά περιορίζονται στο να παίζουν παιχνίδια με τους φίλους τους, σιγά σιγά προτιμούν να αθλούνται μαζί, να βγαίνουν βόλτα, να συζητούν και να μοιράζονται τα προβλήματά τους.
Αν δυσκολεύεται στις κοινωνικές του συναναστροφές:
-Παρατηρείτε τη συμπεριφορά του παιδιού σας σε διάφορες κοινωνικές καταστάσεις (π.χ. στη σχολική τάξη, όταν παίζει κ.λπ.), για να κατανοήσετε τις ικανότητες και τις αδυναμίες του.
-Δημιουργήστε μαζί με το παιδί ένα «σύστημα ειδοποίησης» (π.χ., ακουμπήστε τη μύτη σας με το δάχτυλό σας), μέσω του οποίου το παιδί θα παίρνει το μήνυμα ότι χρειάζεται ν' αλλάξει τη συμπεριφορά του.
-Γράψτε το παιδί σε ομαδικές δραστηριότητες και λάβετε υπόψη σας τα ενδιαφέροντα και τις ιδιαίτερες ικανότητές του.
-Διαρκώς να ενισχύετε την πληροφόρηση του παιδιού σε θέματα που σχετίζονται με την κοινωνικοποίησή του (π.χ., τα σπίτια με μονό αριθμό βρίσκονται στη μία πλευρά του δρόμου, η μαγιονέζα πρέπει να διατηρείται στο ψυγείο, ο ταχυδρόμος περνάει μόνο μία φορά τη μέρα κ.ο.κ.).
-Χρησιμοποιήστε τη βόλτα με το αυτοκίνητο, την εκδρομή ή το ταξίδι σαν ευκαιρία για πληροφόρηση. Επισκεφθείτε μαζί μουσεία, πάρκα, φίλους ή συγγενείς και στο τέλος της ημέρας συζητήστε για ό,τι κάνετε.
-Κάντε ευκολότερες για το παιδί τις καταστάσεις που απαιτούν μετάβαση από μια ευχάριστη δραστηριότητα (π.χ., ένα παιχνίδι) σε μια λιγότερο ευχάριστη (π.χ., ασκήσεις μαθηματικών). Φροντίστε να δώσετε στο παιδί κάποιο προειδοποιητικό σημάδι πριν από το τέλος της δραστηριότητας και ενημερώστε το για το πόσος χρόνος απομένει για την ολοκλήρωση της δραστηριότητας.
Σε περιπτώσεις που ανησυχείτε ότι το παιδί σας είναι μοναχικό ή παρουσιάζει επιθετική συμπεριφορά, ζητήστε βοήθεια από τον δάσκαλό του. Αν το παιδί συμμετέχει σε οποιοδήποτε είδος ομαδικού προγράμματος, όπως ομάδες παιχνιδιού, συζητήστε τις ανησυχίες σας. Ωστόσο, αν παρά τις προσπάθειες, το παιδί δεν γίνεται αποδεκτό, ίσως θα πρέπει ν' απευθυνθείτε σ' έναν ειδικό

Εγωκεντρισμός
Το εγωκεντρικό παιδί δεν μπορεί να υπολογίσει την προοπτική ενός άλλου προσώπου, κι αυτή η κατάσταση επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίον προσεγγίζει τις διαπροσωπικές σχέσεις. Γενικά, τα παιδιά είναι εγωκεντρικά στις σχέσεις τους, και το μόνο που τους ενδιαφέρει σε μια φιλία, αρχικά (ηλικία 4-5 ετών), είναι το παιχνίδι και όχι η στοργή και η αλληλοϋποστήριξη. Μεγαλώνοντας, αρχίζουν να ενδιαφέρονται για τη μονιμότητα μιας φιλίας, καθώς και για το πώς βλέπουν τα πράγματα οι φίλοι τους.

(από familylife.gr)

Ο ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ...

Τα συναισθήματα θύμος, θλίψη, φόβος, χαρά   βρίσκονται στην καρδιά του ατόμου, είναι η έκφραση της Ζωής του. Το παιδί είναι ένα άτομο.Το να ξέρεις να το ακούς και να το σέβεσαι, σημαίνει ότι το σέβεσαι σαν άνθρωπο. Οι γονείς νιώθουν συχνά ανίσχυροι μπροστά στην ένταση των συναισθημάτων των παιδιών τους.Πασχίζουν να τα ηρεμήσουν, να σταματήσουν τις φωνές, τα δάκρυα, την έκφραση της συγκίνησης. Όμως το συναίσθημα έχει ένα νόημα, είναι θεραπευτικό.

Η έκφραση αυτή είναι το μέσο της αποφόρτισης και απελευθέρωσης από τις συνέπειες επώδυνων εμπειριών. Η καταστολή των συναισθημάτων είναι επιζήμια. Ενεργοποιεί αμυντικές διαδικασίες , καταναγκασμούς και σωματικά συμπτώματα.

Επείγει να μάθουμε να εντοπίζουμε τα συναισθήματα να τα ονοματίζουμε, να τα καταλαβαίνουμε, να τα εκφράζουμε και να τα χρησιμοποιούμαι θετικά για την ευτυχία των παιδιών.



Να θυμάστε,τα παιδιά μας λένε πάντα αυτό που έχουν ανάγκη σε κάθε ηλικία αρκεί να τα ακούμε και να προσπαθούμε να τα αποκωδικοποιούμε στη γλώσσα τους. Ακούστε το παιδί σας δώστε του χρόνο να εκτονωθεί συναισθηματικά θα βγει πιο ώριμο από όλες τις δυσκολίες της ζωής.Οι γονείς μπορούν να καταλάβουν τα παιδιά τους αν δεν είναι εγκλωβισμένοι και πληγωμένοι από τη δική τους παιδική ηλικία, να γνωρίζουν τη σημασία της έκφρασης του συναισθήματος και μην ακολουθούν τυφλά τις συμβουλές κάποιων άλλων.

Π.χ το μωρό για να μην γίνει κακομαθημένο να μη το σηκώνουμε στα χέρια ακόμα και αν κλαίει σπαρακτικά, το να αφήνετε ένα μικρό παιδί να κλαίει μόνο του είναι σαν να το βυθίζετε σε τρομακτικά συναισθήματα.To επάγγελμα του γονιού είναι πράγματι δύσκολο, αδύνατο σύμφωνα με το τον Φρόιντ εφόσον μας φέρνει αντιμέτωπους με τον εαυτό μας, με τα όρια μας με τις αγιάτρευτες ακόμα πληγές μας και έτσι και αλλιώς τα παιδιά θα μας κατηγορήσουν αναπόφευκτα για ορισμένα πράγματα αφού το έχουν ανάγκη για να μεγαλώσουν για να αισθανθούν διαφορετικά από μας, να ξεχωρίσουν.

 Το μικρό παιδί είναι αιχμάλωτο της αμεσότητας του συναισθήματος χωρίς να μεσολαβεί η σκέψη που θα του επέτρεπε να συσχετίζει τα πράγματα και να τα ιεραρχήσει.Το παιδί όταν λέει κάτι έχει αξία και δεν είναι καπρίτσιο, πίσω από μια συμπεριφορά περίεργη, υπερβολική ας αναζητήσουμε το συναίσθημα ας αναζητήσουμε την ανάγκη, το παιδί κάτι λέει.

Όταν δεν ακούμε τις φωνές ή την αρνητική συμπεριφορά όταν δε τα σεβόμαστε αυτά ως γλώσσα όταν δε προσπαθούμε να καταλάβουμε το νόημα τους, αναγκάζουμε το παιδί να κλειστεί στον εαυτό του ,κάποιες φορές μπορεί να κατάληξη στην οδό των συμπτωμάτων για να ακουστεί ,επιθετικότητα, ακράτεια, άρνηση φαγητού κ.α.

Όταν κλαίει δε το ρωτάμε γιατί, άλλα τι συμβαίνει τι αισθάνεσαι?

Ισχυρά συναισθήματα που συναντάμε συχνά:

Ο ΦOBOΣ

Ένας φόβος έχει λόγο ύπαρξης έστω κι αν είναι ακατανόητος για έναν ενήλικα, ένας φόβος πρέπει να ακούγεται να είναι σεβαστός και καλοδεχούμενος. Θαρραλέος δεν είναι αυτός που δεν αισθάνεται φόβο άλλα αυτός που τον αναγνωρίζει τον αποδέχεται και παίρνει τις πληροφορίες που του μεταφέρει. Συνήθως ο φόβος είναι υγιές συναίσθημα ενεργοποιείται μπροστά στο κίνδυνο. Όμως όπως και να έχει ακόμα και αν είναι φόβοι υπερβολικοί πρέπει να συμπαραστεκόμαστε στα παιδιά όταν τους περνάνε, να είμαστε εκεί να τους εξηγήσουμε, να τους παρηγορήσουμε να τους εξερευνήσουμε μαζί τους.

Οι νυχτερινοί φόβοι που είναι συνήθης και ξυπνούν τρομαγμένο το παιδί δείχνουν τα συναισθήματα που δεν κατάφερε να χαλιναγωγήσει την ημέρα,

Πως μπορείτε να βοηθήσετε το παιδί που φοβάται και μπορεί ο φόβος του να κρύβει και το συσσωρευμένο θυμό



Μη το θεωρείται και μη το λέτε φοβητσιάρικο.
Δείτε τους δικούς σας φόβους και γιατρέψτε τους.
Προσπαθήστε να δημιουργήσετε το αίσθημα της ασφάλειας στο παιδί.
Καλλιεργήστε από νωρίς την εμπιστοσύνη στον εαυτό του.
Συζητήστε μαζί του για τους φόβους του.
Να μην χρησιμοποιείται τον εκφοβισμό ως μέσο διαπαιδαγώγησης.
Βοηθήστε το να υπομένει και να αντιμετωπίζει σταδιακά τους φόβους του.
Tέλος να απευθύνεστε σε κάποιο ειδικό εάν βλέπετε ότι το παιδί υποφέρει από κάποια έντονη φοβία.


Ο ΘΥΜΟΣ

Η οργή και ο θυμός είναι πολύ υγιή συναισθήματα αλλά όταν οι γονείς το απαγορεύουν και το παιδί απαγορεύει στον εαυτό του να τα νιώσει. Το παιδί αισθάνεται κακό που νιώθει οργή και έτσι τη στρέφει ενάντια στον εαυτό του με αποτέλεσμα να αισθάνεται ασήμαντο λειψό.

Το παιδί που δε μπορεί να εκφράσει το θυμό μου μπορεί επίσης να αρχίσει να φοβάται.

 Πως μπορείτε να βοηθήσετε ένα παιδί που νιώθει θυμωμένο

Επιτρέψτε να δώσει διέξοδο στο θυμό του.
Αν τα αιτήματα του δε μπορούν να ικανοποιηθούν είναι βασικό να κατανοείτε πάντα το θυμό του.
Μην απαντήσετε στο θυμό με θυμό, πρέπει να αποφύγετε να ανταποκριθείτε στο θυμό του παιδιού με το δικό σας θυμό.
Βοηθήστε το να καταλάβει ποίοι τρόποι είναι αποδεκτοί και μη αποδεκτοί για να εκφράσει το θυμό του. Μπορείτε να βοηθήσετε το παιδί σας να το αντιληφθεί αυτό με το να αναγνωρίσει αρχικά τους λόγους για τους οποίους νιώθει θυμωμένο.
Δώστε χρόνο να ηρεμήσει.
Συνοψίζοντας οι θυμοί είναι πολλοί κάποιοι υπερβολικοί , πρόκειται για συσσωρευμένη ένταση , την έκφραση ενός ασυνείδητου φόβου του γονιού, η έκφραση ενός άλλου συναισθήματος που καμουφλάρεται από το θυμό γιατί το πραγματικό συναίσθημα δε μπορεί να εκφραστεί. Επίσης η επιθετικότητα κρύβει πάντα κάποια έλλειψη.

Ο θυμός είναι καλός γιατί επιτρέπει στο άτομο να υπερασπιστεί το έδαφος του το σώμα του, τις ιδέες του, τις αξίες του, την ακεραιότητα του.

Τέλος ανταπόκριση στο θυμό σημαίνει ότι τον ακούμε τον σεβόμαστε , τον συναισθανόμαστε.


Η ΘΛΙΨΗ 

Η θλίψη των παιδιών και τα δάκρυα μας ταράζουν , λέμε έλα σταμάτα τώρα θα σου αγοράσω καινούργιο παιχνίδι, τα δάκρυα όμως ανακουφίζουν ,γιατρεύουν ,ειδικά όταν συμβεί ένα θλιβερό γεγονός στην οικογένεια μια θλίψη χωρίς δάκρυα θα μείνει μπλοκαρισμένη για χρόνια σε περίπτωση που δεν εκφραστεί .

Συμπαρασταθείτε στη θλίψη αφήστε χώρο για τα δάκρυα. Το να ερμηνεύει κανείς την εκδήλωση των συναισθημάτων ως αδυναμία είναι ξεπερασμένο, συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο.Οταν συμβεί κάποιο θλιβερό γεγονός πέστε την αλήθεια, είναι αποδεδειγμένο ότι κάνει πάντα λιγότερο κακό, τα παιδιά νιώθουν εύκολα υπεύθυνα για αυτά που συμβαίνουν στο περίγυρο τους και για αυτό το λόγο χρειάζεται να τους τονίσετε πως δεν ευθύνεται για τίποτα απολύτως και πως έχει το δικαίωμα να νιώθει όλα τα συναισθήματα από θυμό μέχρι και θλίψη.

Τα στάδια που μπορεί να ακολουθήσουν μετά από ένα θλιβερό γεγονός είναι:

 Άρνηση

Θυμός

Κατάθλιψη

Αποδοχή που σηματοδοτεί το τέλος του πένθους.


Η ΧΑΡΑ

Η ικανότητα της χαράς είναι έμφυτη στα παιδιά.

Για να διατηρήσει το παιδί την φυσική του ικανότητα για χαρά, πρέπει να φτιάξουμε έτσι τη ζωή του ώστε να είναι όσο πιο ευτυχισμένο γίνεται, να αγαπάει και να ολοκληρώνεται ως άνθρωπος.

Όταν τα παιδιά φορτώνονται τη θλίψη, τις στερήσεις, τα ανικανοποίητα συναισθήματα των γονέων δεν είναι ελεύθερα να ευτυχήσουν.

Είναι ευθύνη των γονέων να είναι ευτυχισμένοι, να μεταδίδουν ή τουλάχιστον να μην αλλοιώνουν την όρεξη για ζωή στο παιδί. Το να είσαι ευτυχισμένος είναι επιλογή. Για να βοήθησε τα παιδιά σας να διατηρήσουν την ικανότητα για χαρά, να τους δίνεται συγχαρητήρια, να τα ενθαρρύνεται, αντί να επικεντρώνεστε σε ότι στραβό κάνουν, ξαφνιάστε τα και επιβραβεύεστε όταν κάνουν κάτι καλό.

Παίξτε με τα παιδιά, ξεχάστε για λίγο ότι σας προβληματίζει και εισχωρήστε στο κόσμο τους, κάντε θόρυβο, γελάστε ένας γονέας με εσωτερική χαρά τη μεταδίδει στα παιδιά του και αυτή είναι η πιο ωραία κληρονομιά που μπορεί να λάβουν

Μόνο αν αυξήσουμε το επίπεδο της χαράς μέσα στις οικογένειες και μέσα στα σχολεία θα μπορέσουμε να συμπαρασταθούμε στα παιδιά στον δρόμο της ανάπτυξης και της ευχαρίστησης του να ζει.

Φροντίστε να έρθετε σε επαφή με το χαρούμενο μέρος του εαυτό σας .Πάρτε μια βαθιά ανάσα νιώστε τη ζωή μέσα σας, θυμηθείτε την απλή χαρά του να ζεις. Βρείτε τρόπο να νιώσετε την αγάπη και τη χαρά, και αν δε σας αρέσουν κάποια πράγματα σημαντικά στη ζωή σας, αλλάχτε τα.



(της κας Σούχλα Ιωάννας Ψυχολόγου -Ψυχοθεραπεύτριας)

Παιδιά και στρες....

Πολλές φορές οι ενήλικες έχουμε την τάση να πιστεύουμε ότι τα παιδιά ζουν σ’ έναν κόσμο ανέμελο, απαλλαγμένο από άγχος και στενοχώριες. Στην πραγματικότητα όμως συμβαίνει το αντίθετο.

Ακόμη και τα πολύ μικρά παιδιά νιώθουν συχνά άγχος και ανησυχία για πολλούς λόγους, άλλα λιγότερο κι άλλα περισσότερο….

Το στρες επηρεάζει κάθε άτομο που νιώθει ότι το βαραίνουν πράγματα που δεν μπορεί να αλλάξει ή καταστάσεις τις οποίες δυσκολεύεται να διαχειριστεί. Από αυτό το βίωμα δεν εξαιρούνται τα παιδιά.

Για παράδειγμα, ένα δίχρονο παιδί μπορεί να είναι αγχωμένο κι ανήσυχο επειδή ο άνθρωπος που χρειάζεται για να νιώσει ήρεμα κι ευχάριστα – η μητέρα ή ο πατέρας του – δεν βρίσκεται, όσο θα ήθελε, κοντά του. Σε παιδιά προσχολικής ηλικίας η απομάκρυνση από τους γονείς είναι η σημαντικότερη αιτία άγχους κι εκνευρισμού. Όσο μικρότερο σε ηλικία είναι το παιδί τόσο ισχυρότερη είναι και η επίδραση του αποχωρισμού από τους γονείς του.

Καθώς τα παιδιά μεγαλώνουν, οι σχολικές απαιτήσεις (από το δημοτικό, γυμνάσιο, λύκειο) και οι κοινωνικές πιέσεις – ιδιαίτερα η ανάγκη του παιδιού να ενσωματωθεί με επιτυχία στην ομάδα των συνομηλίκων του – γίνονται πηγές έντονου άγχους. Επιπλέον, πολύ συχνά, ακόμα και οι πιο καλοπροαίρετοι γονείς συμβαίνει να προκαλούν άγχος στα παιδιά τους χωρίς να το καταλαβαίνουν.

Για παράδειγμα, γονείς οι οποίοι είναι επιτυχημένοι σε κάποιους τομείς της ζωής τους συχνά έχουν - χωρίς οι ίδιοι να το συνειδητοποιούν – υψηλές προσδοκίες από τα παιδιά τους. Αυτά όμως τα παιδιά που τυχαίνει να μην έχουν ούτε τα κίνητρα, ούτε τις ικανότητες για υψηλά επιτεύγματα κι επιδόσεις αντίστοιχες με αυτές των γονιών τους συχνά καταλήγουν να νιώθουν απογοητευμένα από τον εαυτό τους και τη ζωή γενικότερα.

Η ένταση και το είδος του στρες που βιώνει το παιδί σας έχει να κάνει και με άλλους παράγοντες. Σκεφτείτε: σας ακούει συχνά το παιδί σας να συζητάτε για προβλήματα που σας βασανίζουν στο χώρο της δουλειά σας, να ανησυχείτε για την αρρώστια κάποιου συγγενή ή να μαλώνετε με το/τη σύντροφό σας για οικονομικά θέματα;

Οι γονείς πρέπει να είναι προσεχτικοί στον τρόπο με τον οποίο συζητούν τέτοια θέματα μπροστά στα παιδιά τους, γιατί είναι πιθανό τα παιδιά να υιοθετούν και τελικά να «φορτώνονται» τις ανησυχίες των γονιών τους, με αποτέλεσμα να αγχώνονται τα ίδια γι’ αυτές.

Επίσης, κάποιοι καταστάσεις που μπορεί να περιπλέξουν τα πράγματα είναι μια ασθένεια ή ένα διαζύγιο.

Όταν προστίθενται κάτι τέτοιο στις πιέσεις που το παιδί ήδη αντιμετωπίζει καθημερινά, τότε το στρες γίνεται πιο έντονο κι επώδυνο. Ακόμη και το πιο ανώδυνο και συναινετικό διαζύγιο είναι μια  δύσκολη εμπειρία για τα παιδιά. Εξαιτίας αυτού του γεγονότος μπορεί τα παιδιά να νιώσουν την ανάγκη να στηρίζονται περισσότερο στον εαυτό τους, αφού το βασικό σύστημα που μέχρι τώρα τους παρείχε ασφάλεια – οι γονείς τους – απειλείται με διάλυση. Οι γονείς που βρίσκονται σε διάσταση ή έχουν χωρίσει δεν πρέπει ποτέ να ωθούν τα παιδιά τους να διαλέξουν τη μία ή την άλλη πλευρά ή ακόμη να σχολιάζουν αρνητικά μπροστά στα παιδιά τους τον άλλο γονιό. Αντιθέτως, πρέπει πάντα οι ενέργειές τους να έχουν ως τελικό στόχο αυτό που μακροπρόθεσμα ωφελεί το παιδί τους.

Πώς θα καταλάβετε εάν το παιδί σας είναι αγχωμένο;

Δεν είναι πάντα εύκολο να διακρίνετε πότε το παιδί σας βιώνει έντονο άγχος. Βραχυπρόθεσμες αλλαγές στη συμπεριφορά του παιδιού, όπως τα σκαμπανεβάσματα στη διάθεσή του, η ξαφνική κι έντονη κινητικότητα, η επιθετικότητα, οι αλλαγές στον τρόπο και τις ώρες που κοιμάται, το «βρέξιμο» του κρεβατιού του μπορεί να είναι σημάδια έντονου στρες. Κάποια παιδιά όταν διακατέχονται από στρες παρουσιάζουν και σωματικές ενοχλήσεις, όπως είναι οι επίμονοι στομαχόπονοι και οι πονοκέφαλοι. Άλλα έχουν δυσκολία στο να συγκεντρωθούν ή να ολοκληρώσουν τις εργασίες του σχολείου . Ενώ άλλα κλείνονται στον εαυτό τους και περνούν τον περισσότερο χρόνο τους μόνα τους παρά με κάποια παρέα.

Τα πιο μικρά παιδάκια αντιδρούν στο στρες ρουφώντας τον αντίχειρά τους, παίζοντας επίμονα με τα μαλλιά τους ή σκαλίζοντας τη μύτη τους. Κάποια άλλα μπορεί να αρχίσουν να λένε ψέματα, να φέρονται ατίθασα κι εριστικά ή να εναντιώνονται στην εξουσία.

Πώς θα βοηθήσετε το παιδί σας να αντιμετωπίσει το στρες;

Ο καλύτερος τρόπος για να βοηθήσετε το παιδί σας να αντιμετωπίσει το στρες είναι, καταρχάς, να δημιουργήσετε στο παιδί σας τις απαραίτητες προϋποθέσεις για έναν δυνατό και υγιή οργανισμό. Η επαρκής ξεκούραση και η καλή διατροφή θα ενισχύσουν τις φυσικές άμυνες του παιδιού στην αντιμετώπιση του άγχους. Εξίσου σημαντική είναι η κατάλληλη συμπεριφορά, η επικοινωνία και η ενασχόληση του γονιού με το παιδί.

Μάθετε να περνάτε χρόνο με το παιδί σας καθημερινά. Όταν καταλάβετε ότι θέλει να σας μιλήσει ή απλά θέλει να βρίσκεται στον ίδιο χώρο με σας, μη χάνετε ευκαιρία να του δείξετε ότι είστε διαθέσιμοι. Σε οποιαδήποτε ηλικία κι αν βρίσκεται το παιδί σας ο ποιοτικός χρόνος που περνάτε μαζί του είναι πολύ σημαντικός τόσο για το ίδιο όσο και για την σχέση του μαζί σας. Είναι σίγουρα δύσκολο για πολλούς από σας, όταν επιστρέφετε στο σπίτι από τη δουλειά, να καθίσετε στο πάτωμα και να παίξετε με το παιδί σας ή απλά να μιλήσετε μαζί του. Πρέπει να γνωρίζετε όμως πως είναι ιδιαίτερα σημαντικό για το παιδί σας να αφιερώνεται έστω και λίγο χρόνο μαζί του καθημερινά, για να του δείχνετε με ό,τι μέσα έχετε στη διάθεσή σας (π.χ. το παιχνίδι, τη ζωγραφική, τη συζήτηση) ότι είναι για σας ένα πολύ σημαντικό άτομο.

• Βοηθήστε το παιδί σας να αντιμετωπίσει το άγχος του συζητώντας μαζί του για τους λόγους που μπορεί να το προκαλούν. Από τη μεταξύ σας συζήτηση μπορεί να προκύψουν κάποιες καινούργιες ιδέες και λύσεις. Μπορείτε να δημιουργήσετε αντίστοιχες ευκαιρίες συζητώντας με άλλους γονείς ή εκπαιδευτικούς, αναπτύσσοντας μαζί με το παιδί ένα πλάνο για σωματική άσκηση, ή κρατώντας ημερολόγιο.

• Μπορείτε επίσης να βοηθήσετε το παιδί σας ενημερώνοντας το και προετοιμάζοντας το έδαφος για καταστάσεις που ενδεχομένως του δημιουργούν άγχος. Για παράδειγμα, φροντίστε να γνωρίζει το παιδί σας αρκετό καιρό πριν για το ραντεβού που έχει με το γιατρό και συζητείστε μαζί του για το τι πρόκειται να συμβεί εκεί.

• Να θυμάστε ότι το να αισθάνεται κανείς άγχος είναι φυσιολογικό. Πέστε στο παιδί σας ότι είναι απολύτως φυσικό να νιώθει κάποιες φορές μοναξιά, φόβο ή θυμό. Είναι καλό να ακούει από σας ότι και οι άλλοι άνθρωποι θα αισθάνονταν το ίδιο εάν βρίσκονταν στη δικιά του θέση.

Είναι βέβαιο ότι οι περισσότεροι από σας έχετε ως γονείς τις απαραίτητες δεξιότητες ώστε να χειριστείτε το στρες του παιδιού σας με σύνεση κι ενδιαφέρον. Παρόλα αυτά θα χρειαστείτε τη βοήθεια του ειδικού, όταν παρατηρήσετε ότι κάποια αλλαγή στη συμπεριφορά του παιδιού σας επιμένει για αρκετό χρονικό διάστημα, ή όταν δυσκολεύεστε εσείς οι ίδιοι να αντιμετωπίσετε το πρόβλημα μολονότι έχετε προσπαθήσει επανειλημμένα

Τα Χριστούγεννα ...που ζει ο κόσμος...

Στην Ιταλία, η περίοδος των Χριστουγέννων διαρκεί από τις 8 Δεκεμβρίου έως τις 6 Ιανουαρίου που είναι και η μέρα των Θεοφανείων. Στις 25 Δεκεμβρίου μετά το παραδοσιακό γεύμα, τα παιδιά απαγγέλουν ποιήματα και ανταμείβονται χρηματικά. Κατά την Ιταλική παράδοση, παραμονή Θεοφανείων η καλή μάγισσα Μπεφάνα, πετάει πάνω από τα σπίτια με την μαγική της σκούπα και αφήνει χριστουγεννιάτικα δώρα στα «καλά» παιδιά, ενώ αντίθετα στα «άτακτα» αφήνει ένα σακί με κάρβουνο.


Στην Γερμανία, είναι ιδιαίτερα σημαντική η περίοδος των Χριστουγέννων. Οι Γερμανοί δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στο στόλισμα του σπιτιού με πολύχρωμα φωτάκια και χριστουγεννιάτικες φιγούρες, ενώ συνηθίζουν να στολίζουν στο εξωτερικό του σπιτιού φυσικό έλατο. Ένα από τα κύρια έθιμά τους, είναι το λεγόμενο “Adventskranz”. Σύμφωνα με το έθιμο αυτό τοποθετούν ένα κηροπήγιο με τέσσερις θέσεις,  που συμβολίζουν τις τέσσερις τελευταίες εβδομάδες του έτους. Και κάθε Κυριακή που τελειώνει η εβδομάδα, ανάβουν και το αντίστοιχο κερί. Έτσι υπολογίζουν αντίστροφα τις μέρες που απομένουν για τον ερχομό του νέου έτους. Ακόμα ένα έθιμό τους είναι και το χριστουγεννιάτικο ημερολόγιο, το λεγόμενο “Adventskalender”. Αυτό είναι ένα ημερολόγιο με 24 θέσεις «κλεισμένα πορτάκια» που συμβολίζουν τις ημέρες μέχρι τα Χριστούγεννα. Κάθε μέρα λοιπόν ανοίγουν και ένα πορτάκι περιμένοντας την έκπληξη που κρύβει. Αυτή μπορεί να είναι ένα μικρό δωράκι, ένα σοκολατάκι, ένα γλυκό κ.α.


Στην Γαλλία, η παραμονή των Χριστουγέννων είναι εργάσιμη ημέρα. Ο Pere Noel, ο δικός τους δηλαδή Άγιος Βασίλης, δίνει τα δώρα του, το βράδυ της 24ης Δεκεμβρίου. Ιδιαίτερη βαρύτητα οι Γάλλοι, δίνουν στο εορταστικό τραπέζι τόσο των Χριστουγέννων όσο και της Πρωτοχρονιάς, το οποίο και γεμίζουν με διάφορα φαγητά και γλυκά. Τα αλεξανδρινά λουλούδια, τα αποκαλούν «αστέρια των Χριστουγέννων» και τα επιλέγουν τόσο για να στολίσουν το σπίτι τους, όσο και για δώρο σε αγαπημένα πρόσωπα.


Στην Αυστρία, η περίοδος των Χριστουγέννων, ξεκινά από την 1η Δεκεμβρίου. Εκεί τα δώρα τα μοιράζει στα παιδιά ο Άγιος Νικόλαος, στις 6 Δεκεμβρίου. Οι Αυστριακοί τοποθετούν και αυτοί στο χριστουγεννιάτικο στεφάνι τους, κεριά τα οποία και ανάβουν ένα – ένα κάθε Κυριακή μέχρι να φτάσει η 24η Δεκεμβρίου. Τα παιδιά, τραγουδούν τα κάλαντα μεταμφιεσμένα σε μάγους, ενώ τα χρήματα που συγκεντρώνουν απ’ αυτά τα δίνουν για φιλανθρωπικούς σκοπούς.


Στην Σουηδία, έχουν το έθιμο της «Λουτσία» – σύμβολο δηλαδή του φωτός. Στις 13 Δεκεμβρίου, το πρωί, το μεγαλύτερο κορίτσι της οικογένειας, ντυμένο στα λευκά πηγαίνει από σπίτι σε σπίτι και μοιράζει ζεστό καφέ με κουλουράκια. Στο κεφάλι φορά στεφάνι με αναμμένα κεριά ενώ τραγουδά κάλαντα, βασισμένα στον ρυθμό του ναπολιτάνικου τραγουδιού «Σάντα Λουτσία».


Στην Ιαπωνία, έχουν αφομοιώσει πολλά από τα έθιμα των Δυτικών χωρών για τις μέρες των Χριστουγέννων. Αυτό γιατί μόνο το 1% του συνολικού πληθυσμού της Ιαπωνίας είναι χριστιανοί. Έτσι έμαθαν και εκείνοι να τρώνε γαλοπούλα και να στολίζουν το χριστουγεννιάτικο δέντρο. Στην Ιαπωνία όμως, τα δώρα στα παιδιά τα φέρνει ο «Hoteiosho». Ο Hoteiosho, είναι μια αρχαία θεότητα του ιαπωνικού πάνθεον με  την ιδιαιτερότητα να  έχει μάτια και πίσω στο κεφάλι του και έτσι παρακολουθεί και ξέρει ποια παιδιά ήταν φρόνιμα και ποια όχι στην διάρκεια της χρονιάς.


Στην Αυστραλία, επειδή ακριβώς τις μέρες των Χριστουγέννων έχουν καλοκαίρι, συνηθίζουν μετά το γεύμα των Χριστουγέννων να πηγαίνουν είτε στην παραλία, είτε για έναν αγώνα κρίκετ.


Στην Κένυα, τα Χριστούγεννα είναι τελείως διαφορετικά σε σχέση με τις υπόλοιπες Δυτικές χώρες. Αυτό γιατί εκεί τις μέρες των Χριστουγέννων έχουν καλοκαίρι. Έτσι αντί για χριστουγεννιάτικο τραπέζι, ψήνουν στις αυλές των σπιτιών κάνοντας barbeque. Οι εκκλησίες στην Κένυα στολίζονται με πολύχρωμα μπαλόνια.


Στην Μεγάλη Βρετανία, τα παιδιά γράφουν γράμμα στον “Father Christmas”, όπου του δίνουν ευχές και του ζητούν το δώρο τους. Ρίχνουν το γράμμα μέσα στο τζάκι, ώστε ο καπνός να το πάρει μαζί του και από την καμινάδα να το οδηγήσει στον Βόρειο Πόλο. Ένα έθιμο που έχουν σε μερικές περιοχές της Μεγάλης Βρετανίας ακόμα και σήμερα είναι την παραμονή των Χριστουγέννων, να πηγαίνουν σε κήπους με μηλιές και να πυροβολούν τα κλαδιά, προκειμένου να διώξουν τα «κακά» πνεύματα.


Στην Χαβάη, ο δικός του Άγιος Βασίλης, δεν έρχεται με έλκηθρο πάνω στα χιόνια αλλά με κανό. Εκεί αφού φάνε, σολομό και χοιρινό, γλεντούν με γιουκαλίλι τραγουδώντας χριστουγεννιάτικες μελωδίες τροποποιημένες όμως με χαβανέζικο ρυθμό.


Στην Ιρλανδία, χαρακτηριστικό είναι ότι αντί για μπότες, κρεμούν στο τζάκι μεγάλες τσάντες για να αφήσει μέσα ο Άγιος Βασίλης τα δώρα του. Αφήνουν ένα ποτήρι μπύρα Guinness και ένα κομμάτι κρεατόπιτα στην εξώπορτα του σπιτιού τους, για να τα βρει ο Άγιος Βασίλης όταν θα τους επισκεφτεί.


Στην Ρωσία, έχουν το χριστουγεννιάτικο έθιμο, να ντύνουν μία νεαρή κοπέλα στα λευκά για να παραστήσει την Παναγία. Στις 6 Ιανουαρίου, πολλές περιοχές της Ρωσίας με ορθόδοξους χριστιανούς, βασισμένοι στο Ιουλιανό ημερολόγιο, γιορτάζουν την παραμονή των Χριστουγέννων, γνωστή και ως «Σοτσέλνικ». Την παραμονή των Χριστουγέννων οι πιστοί τηρούν αυστηρή νηστεία και οι ορθόδοξοι χριστιανοί, στολίζουν τα σπίτια τους με κλαδιά ελάτου. Επίσης τηρούν και τις επισκέψεις τους στις εκκλησίες, προκειμένου να παρακολουθήσουν τις λειτουργίες και να «αγιαστούν».


Στην Ελβετία, τα παιδιά περιμένουν την 6η Δεκεμβρίου, τον Άγιο Νικόλαο να τους φέρει δώρα και γλυκά. Την τελευταία Πέμπτη, πριν τα Χριστούγεννα, τα παιδιά παρελαύνουν τραγουδώντας τα κάλαντα, ενώ στα χέρια τους κρατούν τεύτλα με κεριά και πηγαίνουν στο σχολείο τους όπου τους περιμένουν ψωμιά και  ζεστά λουκάνικα.  Στην Ελβετία επίσης, υπάρχει ένα περίεργο έθιμο κατά το οποίο την παραμονή των Χριστουγέννων οι ανύπαντροι άνδρες του χωριού, φοράνε μαύρα κοστούμια και ψηλά μαύρα καπέλα και κάνουν παρέλαση στους δρόμους. Ο ψηλότερος από αυτούς φοράει μία μακριά γενειάδα και μπαίνει μπροστά, κρατώντας στο χέρι του ένα μακρύ ξύλο που στην άκρη του έχει κρεμασμένα κουρέλια γεμάτα κάπνες.

Οικονομική κρίση και οι επιδράσεις της στην οικογένεια

Η κρίση στην ελληνική οικονομία είναι γεγονός και όλοι βιώνουμε τις συνέπειες στην καθημερινή ζωή. Μειώσεις μισθών, αυξήσεις σε φόρους, μικρή διακίνηση χρήματος στην αγορά, συμβάλλουν στις αλλαγές του, μέχρι τώρα, τρόπου ζωής μας. Και όσον αφορά τις οικογένειες, και ειδικά τους γονείς που αντιμετωπίζουν τις ίδιες με πριν απαιτήσεις από τα παιδιά τους, αλλά με λιγότερα διαθέσιμα μέσα, το αίσθημα της απόγνωσης κυριαρχεί.

 Υπάρχει, όμως, τρόπος επιβίωσης της κρίσης, τουλάχιστον ψυχολογικός, και υπάρχει δυνατότητα να μετατραπεί η κρίση σε ευκαιρία.

 Ειδικά, εάν αναλογιστούμε ότι ένας από τους λόγους της κρίσης στην Ελλάδα δεν έχει να κάνει μόνο με τη διεθνή χρηματοοικονομική κρίση, καθώς η χώρα μας έχει, εδώ και πολλά χρόνια, προβλήματα με το δημόσιο έλλειμμα και το δημόσιο χρέος της.

 Και από ψυχολογική και κοινωνιολογική σκοπιά υπάρχουν πολλά περιθώρια για αλλαγές που θα βοηθήσουν στο να αντιμετωπιστεί ευκολότερα η κρίση στη χώρα μας.

Κρίση και οικογένεια

Η οικονομική κρίση επηρεάζει και τα παιδιά που μέχρι τώρα είχαν μάθει να ζουν με ένα συγκεκριμένο τρόπο. Ο τρόπος ζωής τους αλλάζει και δεν καταλαβαίνουν το γιατί, καθώς κανείς δεν τους έχει ενημερώσει, έστω και στοιχειωδώς, για τις νέες αλλαγές. Αντί αυτού, βλέπουν στεναχωρημένους τους γονείς τους, που απολογούνται γιατί δεν έχουν να πληρώσουν για ένα επιπλέον παιχνίδι που ζητάνε, γονείς που θυμώνουν, προκειμένου να απαντήσουν σε επίμονα ερωτήματα των παιδιών σχετικά με το πότε θα αγοραστεί ένα νέο ρούχο, που μέχρι πριν από λίγο το έπαιρναν αμέσως μόλις το ζητούσαν, και απελπισμένους γονείς, που ντρέπονται, αλλά είναι υποχρεωμένοι να δικαιολογηθούν στον ιδιοκτήτη φροντιστηρίου των Αγγλικών γιατί καθυστέρησαν τα δίδακτρα. Και όλα αυτά γίνονται, τις περισσότερες φορές, με μεγάλη μυστικότητα, για να μη στεναχωρηθούν τα παιδιά, τα οποία παραδόξως είναι και οι άμεσοι αποδέκτες της κρίσης, καθώς ζουν τη μεταβλητότητα στη ζωή τους.

 Τι πρέπει να κάνουν οι γονείς

 Πρώτα από όλα, οι γονείς θα πρέπει να ενημερώσουν τα παιδιά τους. Αυτή η διαδικασία θα γίνει με απλά λόγια. Δεν χρειάζεται να τρομοκρατούνται τα παιδιά και να πιστεύουν ότι τους περιμένει ένα μαύρο και ζοφερό μέλλον. Θα πρέπει να γίνει ενημέρωση της νέας κατάστασης και να δοθεί η οπτική ότι αυτή η κατάσταση δεν αφορά μόνο τη συγκεκριμένη οικογένεια, αλλά την πλειοψηφία των οικογενειών στην Ελλάδα. Στη συνέχεια, θα τονίσουμε ότι πάντα υπάρχει προοπτική σε κάτι που συμβαίνει και ότι ο καθένας αντιμετωπίζει την κρίση, όπως άλλωστε και κάθε κρίση στη ζωή του, με το δικό του ιδιαίτερο τρόπο.

Μπορούμε να αξιοποιήσουμε την κρίση και να γίνουμε καλύτεροι. Όπως, για παράδειγμα, ο μαθητής που κατανοεί ότι το φροντιστήριο είναι μια ανάγκη που δυσκολεύονται να καλύψουν οι γονείς του και καταβάλλει μεγαλύτερη προσπάθεια στα μαθήματα. Επίσης, μπορούν να οριστούν δουλειές που, ανάλογα με την ηλικία, μπορεί να κάνει το κάθε μέλος της οικογένειας, όπως το καθάρισμα του δωματίου. Θα πρέπει να δοθεί χρόνος για να εκφραστούν διάφορα συναισθήματα, όπως θυμός και θλίψη για τις αλλαγές και, μαζί, όλη η οικογένεια να ανακαλύψει τις προσαρμοστικές της ικανότητες, τις οποίες θα χρησιμοποιεί και σε μελλοντικές πιθανές δυσκολίες της.

 Όπως είπαμε, όμως, και πριν, η κρίση είναι και ευκαιρία, που σημαίνει ότι στο πλαίσιο αυτής της δύσκολης κατάστασης, τα παιδιά θα μάθουν κάποια μαθήματα που, διαφορετικά, δε θα μπορούσαν να το κάνουν.

 Και ένα μεγάλο μάθημα είναι και το να λέμε «όχι». Όπως και ένα μεγάλο μάθημα είναι να είμαστε σε θέση να αμφισβητούμε αντιλήψεις που δε λειτουργούν πλέον στην κοινωνική πραγματικότητά μας. Εάν, για παράδειγμα, έχουμε ταυτίσει τη διασκέδαση με το χρήμα και έχουμε κάνει συνώνυμο της ψυχαγωγίας την αγορά υλικών, ίσως να πρέπει να επανεκπαιδευτούμε - και εμείς και τα παιδιά μας - σε άλλες μορφές διασκέδασης, όπως ένας περίπατος στη φύση, η παρέα, η αναζήτηση φεστιβάλ που είναι ανοιχτά στο κοινό.

Οι νέες πηγές ευχαρίστησης μπορεί αρχικά να μας ξενίσουν, αλλά, στη συνέχεια, μπορεί να μας ανοίξουν ένα νέο κόσμο. Το να έρθουμε αντιμέτωποι με μια πραγματικότητα, όσο δύσκολη και εάν είναι και όσο φόβο και ανασφάλεια και αν μας γεννάει, μπορεί να μας πάει παρακάτω. Όπως η κρίση μάς δίνει τη δυνατότητα αναθεώρησης σε κρατικό επίπεδο, για να δούμε τι κάναμε λάθος και τι όχι, έτσι, λοιπόν, ας το κάνουμε και εσωτερικά, για να δούμε τι δουλεύει για εμάς και τι όχι.

(της κας Βασιλικής Σιγαλού  Ψυχολόγος – Παιδοψυχολόγος)

Γιατί κλέβουν τα παιδιά???..

Ας δούμε τώρα τι σημαίνει η έννοια της «κλεψιάς» στην παιδική ηλικία. Είναι κατασταλτικός παράγοντας η έναρξη από αυτή την ηλικία;;;


Το κατακτητικό αλλά και κτητικό ένστικτο ενός παιδιού διαφαίνεται από τα πρώτα χρόνια της ζωής του. Η έννοια «δικό μου είναι» και ο τρόπος που το διεκδικούν υποδηλώνει μία τάση του παιδιού  να ξεχωρίσει, να κατακτήσει, να νιώσει πολύ ξεχωριστό και στη συνέχεια σημαντικό. Όταν ένα παιδί στα 7 του χρόνια ακόμα δεν έχει ξεκαθαρίσει μέσα του τι σημαίνει η έννοια «κάνω  δικό μου κάτι που δεν μου ανήκει» τότε πολύ εύκολα και σχεδόν αυτόματα μπαίνει στην διαδικασία να «κλέβει». Χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή από τους ενήλικες όταν ένα παιδί «κλέβει», αρπάζει κάτι και θέλει να το κάνει μόνο δικό του, το κρύβει για να μην το βρουν, ή θα σκαρφιστεί κάποια δικαιολογία ώστε να αποφύγει τις συνέπειες.

Είναι λάθος να τιμωρηθεί αν δεν έχει καταλάβει ότι η πράξη του αυτή είναι παράβαση των ηθικών κανόνων, είναι να αντιμετωπίζονται ως παιδιά και όχι ως ενήλικες που γνωρίζουν πολύ ξεκάθαρα και συνειδητά το αποτέλεσμα των πράξεων τους. Χρειάζεται εξάσκηση και επαναληψιμότητα ώστε το παιδί να αρχίσει να ζητάει την άδεια του γονιού για να χρησιμοποιήσει πράγματα που δεν είναι δικά του. Αυτές είναι κάποιες βασικές κατευθυντήριες που ωθούν τα παιδιά να οριοθετούν το τι είναι δικό τους και τι όχι και να νιώθουν όμορφα και οικεία σ΄ότι τους ανήκει . Η λογική ικανοποίηση των αιτημάτων ενός παιδιού θα δυναμώσει την συνήθεια να ζητάει εκείνο που θέλει χωρίς να το παίρνει αυθαίρετα  επειδή έτσι του άρεσε. Από την άλλη η απόλυτη αυστηρότητα και τα πολλαπλά όχι ωθούν το παιδί να παύει να ζητάει και να παίρνει με το «έτσι θέλω» οτιδήποτε εφόσον έχει γίνει καταγραφή ότι, οτιδήποτε και αν ζητήσει  θα του το αρνηθούν.

Η άρνηση και η συνεχής τιμωρία δεν είναι επιθυμητοί τρόποι πειθαρχίας όπου το παιδί θα συνειδητοποιήσει την έννοια της ξένης ιδιοκτησίας και να μπορέσει να μετατρέψει το «ξένο» και το «κλέβω» σε «επιθυμώ» και «δικό μου». Σε ηλικίες προσχολικής φάσης ή και από τις πρώτες τάξεις του Δημοτικού είναι συχνό τα παιδιά να γυρνάνε στο σπίτι από το σχολείο και να έχουν στις τσέπες τους καραμέλες που άρπαξαν από το κυλικείο ή παιχνίδια , γόμες, μολύβια άλλων συμμαθητών τους. Η αντιμετώπιση αυτή χρειάζεται πειθαρχία αλλά και αυστηρότητα όχι όμως τιμωρία. Η αποδοκιμασία αυτή του παιδιού χρειάζεται να είναι σαφής και ανυποχώρητη, οι δικαιολογίες είναι μία πολύ συχνή άμυνα που χρησιμοποιούν οι γονείς για να μην υποστούν οι ίδιοι τις συνέπειες της διαπαιδαγώγησης τους. Η υποχώρηση, η ανεκτικότητα και οι ελαφρές δικαιολογίες υποθάλπουν την πράξη της κλοπής.

Με απλές εκφράσεις και παραδείγματα θα κατανοήσουν τα παιδιά την έννοια της ατομικής ιδιοκτησίας του ίδιου αλλά και του άλλου και ότι κανένας δεν μπορεί να θίξει ή να αγγίξει ότι ανήκει στον εκάστοτε κάτοχο του. Ό,τι πήρε, είναι να επιστραφεί άμεσα  και να ζητήσει συγνώμη από τον δικαιούχο του αντικειμένου.

Υπάρχουν περιπτώσεις παιδιών όπου κατά την σχολική τους περίοδο νιώθουν μειονεκτικά, ανασφαλή και προσπαθούν να δημιουργήσουν φίλους και παρέες μέσω του να δωροδοκήσουν τους πιο δημοφιλείς συμμαθητές τους για να νιώσουν αποδοχή και ότι ανήκουν σε ομάδα. Αυτή την πράξη την κάνουν παιδιά που και τα ίδια έχουν δωροδοκηθεί από τους γονείς τους ώστε να δείχνουν μία καλή συμπεριφορά. Για να βρεθεί το αντικείμενο που θα τους δώσει εκείνο που επιθυμούν είναι να κλέψουν, μ’ αυτό τον τρόπο πιστεύουν ότι θα γίνουν αρεστοί και σημαντικοί. Το κλέψιμο άλλοτε γίνεται ομαδικά όπου ο ένας είναι ο αρχηγός και κατευθύνει. Σ΄αυτή την περίπτωση μιλάμε και για μία γενικότερη αντικοινωνική συμπεριφορά διότι την πράξη της κλεψιάς ακολουθούν και πράξεις βανδαλισμού ή ακόμα και βία απέναντι σε άλλους ανθρώπους, μόνο και μόνο για να επιτύχουν το σκοπό τους, τον σκοπό που θα τους κάνει σημαντικούς και ικανούς στους «κυρίαρχους άλλους». Σ’ αυτές τις περιπτώσεις κάθε παιδί είναι να αντιμετωπίζεται ξεχωριστά και ατομικά, σύμφωνα με το οικογενειακό του υπόβαθρο και τις σχέσεις με τα μέλη της οικογένειας.

Τι νιώθουν και πως αντιδρούν οι γονείς όταν το παιδί τους «κλέβει»;;;;

Οι περισσότεροι από τους γονείς θεωρούν ότι είναι ένα βαρύ παράπτωμα η κλεψιά. Αρκετοί νιώθουν ντροπή διότι αυτό μπορεί να είναι «έξω» από τις νόρμες και την ηθική της οικογένειας τους. Το παιδί τιμωρείται αρκετά γ’ αυτό, κρυφά όμως από την υπόλοιπη ευρεία οικογένεια (όπως γιαγιάδες, θείους, ξαδέρφια). Προσπαθούν να το κρύψουν γερά, να μην διαρρεύσει τίποτα...!!!Πίσω από την πράξη μιας «ασήμαντης» κλοπής υποβόσκει μελλοντικά ένας ενήλικας εγκληματίας, βίαιος, αντικοινωνικά υπαρκτός, ένας άνθρωπος που θα καταστρέφει την ίδια του την ζωή με τις επιλογές του αλλά και των υπολοίπων. Έτσι λοιπόν όταν επικρατεί αυτή η σκέψη αρκετοί γονείς για να προλάβουν να την εξαλείψουν προβαίνουν σε αυστηρά μέτρα διαπαιδαγώγησης και τιμωριτικότητας.

Οι αιτίες που ένα παιδί «κλέβει» είναι γιατί θέλει να ικανοποιήσει το ανίσχυρο Εγώ του όπως θα υποστήριζαν κάποιοι ορθόδοξοι ψυχαναλυτές, τα παιδιά πολύ εύκολα περνούν από την διαδικασία να ξεχνούν τι τους ανήκει οπότε να «αρπάξουν» πολύ εύκολα εκείνο που δεν είναι δικό τους, θα νιώσουν μία οικειότητα και θα θελήσουν να το κρατήσουν. Τα παιδιά δεν σκέφτονται –και ίσως να μην χρειάζεται κιόλας- ως ενήλικες και οι ψυχοσυναισθηματικές βαθμίδες τους είναι τελείως διαφορετικές από εκείνων των ενηλίκων η σκέψη και το συναίσθημα τους είναι αλλιώτικο. Δηλαδή άλλη ερμηνεία θα δίναμε για ένα παιδί που «κλέβει» και μία άλλη για ένα νεαρό ενήλικα. Οι επιθυμίες των παιδιών είναι μεγάλες και η παρορμητικότητα τους υπερέχει από την λογική σκέψη. Η παιδική αυτοκυριαρχία είναι μικρότερη από εκείνη του ενήλικα, όπως επίσης και η οριοθέτηση του εαυτού. Ας αναφερθούμε σε κάποιο κοινό παράδειγμα:

Ο μικρός Νίκος «κλέβει» από το πορτοφόλι της μητέρας του χρήματα αγοράζει γλυκίσματα και παιχνίδια όπου μετά τα μοιράζει στους φίλους του. Οι τιμωρίες που υιοθετούν οι γονείς προς τον Νίκο δεν έχουν επιφέρει κάποιο αποτέλεσμα. Η ερμηνεία του Παιδοψυχολόγου είναι ότι ο Ν. είναι ένας «κακός» μαθητής που δυσκολεύεται, οι αποδόσεις του στα μαθήματα τον καθιστούν σε πολύ χαμηλή θέση στην τάξη. Ζώντας σ’ ένα περιβάλλον όπου τον καλομαθαίνουν, αισθάνεται ανήμπορος που στο σχολείο δεν μπορεί να κρατήσει τον πρωταρχικό του ρόλο και θέση που καταφέρνει επάξια στο σπίτι. Στο σχολείο παίρνοντας την θέση εκείνου που κάνει τους άλλους να γελούν και να παίρνει την προσοχή τους με τα «κλεμμένα» αντικείμενα που τους δωρίζει δημιουργεί στον εαυτό του μία εικόνα ψευτουπόληψης από την οποία σαν καλομαθημένο και αποτυχημένο παιδί δεν μπορεί να αποχωριστεί αλλά και βέβαια να διαχειριστεί (εφόσον είναι ένα ανήλικο παιδί!!). Με την βοήθεια Παιδαγωγών καθώς και η εκπαιδευτική αλλαγή που συντέλεσε στο οικογενειακό περιβάλλον του Ν. μπόρεσε να ενθαρρυνθεί να νιώθει «ωφέλιμο παιδί», μετά από λίγο καιρό οι επιδόσεις του στο σχολείο ανέβηκαν και πλέον δεν είχε την ανάγκη να αποχτήσει τον σεβασμό και την αποδοχή των συμμαθητών του χωρίς να μπαίνει στην διαδικασία με  «αθέμιτα μέσα» να γίνεται σημαντικός. Η ψυχοθεραπεία για τα παιδιά που «κλέβουν» χρειάζεται διακριτικότητα και πολύ λεπτούς χειρισμούς από τους ειδικούς. Χρειάζεται συνεργασία του ενήλικα με το παιδί το οποίο για να ωθείται σε τέτοιες πράξεις βρίσκεται σε μία δύσκολη εσωτερική αντίθεση προς τον εαυτό του και τους γύρω του. Στην θέση του παιδικού φόβου και του αισθήματος κατωτερότητας είναι να πάρει θέση η ασφάλεια, η οικειότητα και η εμπιστοσύνη, αυτό επιτυγχάνεται μ’ ένα ειδικευμένο παιδοψυχολόγο ή Παιδαγωγό και κυρίως με την κατάλληλη και σταθερή συνεργασία των γονέων.

Οι λόγοι που οδηγούν τα παιδιά να «κλέβουν»:

Για να τραβήξουν την προσοχή των άλλων όπως των γονιών, αν εκείνοι είναι υπερβολικά απασχολημένοι.
Ως αντιστάθμισμα στην έλλειψη αγάπης ή προσοχής, όπως αν οι γονείς είναι αυστηροί.
Επειδή το κάνουν και οι άλλοι συνομήλικοι, επιδιώκοντας ‘έτσι να κερδίσουν τον θαυμασμό της παρέας τους.
Από διάθεση για περιπέτεια ή από απερισκεψία, εφόσον επιθυμούν να αποκτήσουν όλο και περισσότερα από τα αγαθά με τα οποία τους βομβαρδίζει η σημερινή κοινωνική πραγματικότητα.
Σπανιότατα υπάρχουν παιδιά με εγκεφαλικές βλάβες ή με ψυχογενή τάση για κλέψιμο.


Τι είναι να κάνουν οι γονείς:

Όταν αντιληφθούν ότι το παιδί τους έκλεψε, καλό είναι να του εξηγήσουν ήρεμα ότι δεν αφαιρούμε κάτι από τους άλλους χωρίς πρώτα να τους ρωτήσουμε, αποφεύγοντας να δώσουν συνέχεια ή έμφαση.
Αν το χειριστούν σωστά, η πιθανότητα να ξαναπροσπαθήσει να κλέψει είναι μικρή.
Το παιδί, ιδίως στην προσχολική ηλικία, δεν καταλαβαίνει επαρκώς την διάκριση του «έχω» και του «δεν έχω».
Αν επανειλλημένα το παιδί καταφεύγει σε αυτή την πράξη, είναι απαραίτητο να αναλογιστούν για ποιο λόγο το κάνει και ενδεχομένως τι μήνυμα θέλει να τους περάσει.
Είναι σημαντικό να βελτιώσουν την επαφή τους με το παιδί.
Να του δείξουν εμπιστοσύνη.
Να του μάθουν τρόπους αυτοελέγχου.
Να του αναθέσουν πρωτοβουλίες και έτσι να ενισχύσουν την εικόνα που έχει για τον εαυτό του.
Στα μεγαλύτερα παιδιά, με την κλοπή σχετίζεται και το χαρτζιλίκι, σε τι ύψος και με ποιες προϋποθέσεις δίνεται.


Τι είναι να αποφεύγουν:

Να το απειλούν.
Να το υποτιμούν ή να το προσβάλουν.
Να του υιοθετούν την ταμπέλα του «κλέφτη».
Να το αναγκάζουν με την αυστηρότητα τους να τους λέει ψέματα προκειμένου να κρυφτεί. Μία τέτοια εσφαλμένη αντιμετώπιση ενδέχεται να γίνει η αφορμή για επανάληψη αυτής της συμπεριφοράς. 
Σχετικά με τους εφήβους: Αν ένας έφηβος «κλέψει» κάτι από τον γονιό, τότε ο δεύτερος θα χρειαστεί να πάρει πίσω το κλεμμένο αντικείμενο ή να ζητήσει από τον ‘έφηβο να του το επιστρέψει. Αν «κλέψει» από ένα γειτονικό μαγαζί ή από το χώρο του σχολείου θα χρειαστεί ο έφηβος να υποστεί ατομικά τις λογικές συνέπειες αυτής του της πράξης.

( της κας Βαϊτσου Δήμητρας
Ψυχολόγος - Ψυχοθεραπεύτρια)