ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ...ΚΙ ΟΜΩΣ ΑΝΗΚΟΥΝ ΣΕ ΜΙΑ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ....

«Η ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΜΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ»

    Δύναμη Ψυχής....μ’ αυτές τις δύο λέξεις θα μπορούσε κάποιος να αποτυπώσει γνωρίζοντας ανθρώπους που συμπορεύονται πάντα παράλληλα με παιδιά με ειδικές αλλά και ιδιαίτερες ανάγκες. Στα πλαίσια εκπαιδευτικών και πρακτικών δραστηριοτήτων μου καθώς γνώριζα κηδεμόνες γονείς, παιδαγωγούς, εκπαιδευτικούς που έδιναν την ψυχή τους για όλα αυτά τα άτομα ένιωθα βαθιά συγκίνηση, απέραντο σεβασμό, δύναμη...... σε πιο νεαρή ηλικία μάλιστα ένιωθα κάποιες φορές -χωρίς να το εκδηλώνω όμως- λύπη που δεν μπορούσα να την προσδιορίσω ακριβώς. Λύπη για τους ανθρώπους εκείνους που έφεραν στον κόσμο ένα παιδί που κάποιες λειτουργικότητες δεν θα είχαν την δυνατότητα να τις εξελίξουν ή λύπη για τους ίδιους τους γονείς και το συναίσθημα αυτό ήταν πιο έντονο όταν μία οικογένεια μπορεί να είχε και δύο παιδιά με «ιδιαίτερα θέματα»;.
    Γινόταν έντονη προσπάθεια μέσα μου να μην μένω σε καμία από τις δύο παραπάνω στάσεις, αλλά ευχαριστιόμουν που αυτό το δύσκολο συναίσθημα μου ερχόταν να το καλύψει ο δυναμισμός αυτών των παιδιών, η έντονη προσπάθεια που κάνουν για να καταφέρουν πράγματα που σε άλλους ανθρώπους θεωρούταν αυτονόητα, θέματα όπως η αυτοεξυπηρέτηση, η συμμετοχή σε ομαδικά παιχνίδια, η υπακοή ακόμη και σε κάποιες φορές η ανάθεση πρωτοβουλιών.
    Μιλάω για παιδιά με αυτισμό, νοητικές διαταραχές, ψυχώσεις, Asperger, σύνδρομο down, κινητικά προβλήματα, διαταραχές διαγωγής, νευρολογικές μειονεξίες, θέματα όρασης, επιληψία, αναπτυξιακές διαταραχές.....Οι γονείς αυτών των παιδιών ποικίλουν στο κατά πως βιώνουν αυτές τις καταστάσεις. Υπάρχουν αρκετοί που μέσα από την δυσκολία κινητοποιούνται, δραστηριοποιούνται, δίνουν πολλά πράγματα, συναισθηματικά, ηθικά, υλικά για το καλύτερο αυτών των παιδιών και ναι έχω γνωρίσει αρκετούς από αυτούς. Άνθρωποι με πολύ δυνατό το συναίσθημα της επιβίωσης, θετικοί και αισιόδοξοι, πυγμαλίωνες της ίδιας τους της ζωής. Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν υπάρχουν στιγμές δύσκολες, κακόκεφες με απογοήτευση και δόσεις ηττοπάθειας. Ο βασικός τους πυρήνας όμως είναι εκείνος που αντλείται από μέσα τους δίνοντας τους αισιοδοξία και απέραντη δύναμη. Υπάρχουν όμως και αρκετοί που δείχνουν με την στάση τους ότι «παραιτούνται», μπορεί να υπάρχει θυμός, απόγνωση ή να πιστεύουν ότι δεν έχουν την δύναμη για να ανταπεξέλθουν σε τέτοιες καταστάσεις. Είναι άνθρωποι όπου ζορίζονται να φροντίσουν και να αγαπήσουν τις δικές τους πλευρές, τα δικά τους κρυφά κομμάτια. Αυτοί οι άνθρωποι λοιπόν ζούνε σχεδόν πάντα με την έννοια «δεν» και ότι φοβούνται πιο πολύ αυτό και επιδιώκουν. Κάποιοι θα πουν «όταν είσαι έξω από το χορό καλά τα λες, ρώτα όμως και εμάς!!». Αυτή η πρόταση μπορεί πολύ εύκολα να γίνει βίωμα και κάποιος να μείνει μόνο σ’ αυτή και εκείνοι που προσπαθούν να τα καταφέρουν αλλά και εκείνοι που πιστεύουν ότι δεν μπορούν αγωνίζονται ο καθείς με τον τρόπο του και το βίωμα του. 
    Μία γυναίκα με δύο παιδιά το ένα με σύνδρομο down παρακινήθηκε και πολλά χρόνια πριν ενεργοποιήθηκε και δημιούργησε ένα σχολείο με παιδιά με Ειδικές ανάγκες, το οποίο λειτουργεί μέχρι και σήμερα με αρκετές δυσκολίες πολιτειακές. Υπάρχουν αρκετοί σύλλογοι γονέων παιδιών με αναπηρία στην χώρα μας που δημιουργούν με δική τους πρωτοβουλία κέντρα, χώρους συστέγασης για όλα αυτά τα παιδιά και αξίζει ένα μεγάλο μπράβο για όλη αυτή την προσπάθεια τους και την δύναμη ώστε να συνεχίζουν ακάθεκτοι στον στόχο τους. 



«ΤΙ ΘΑ ΚΑΝΩ Μ’ ΑΥΤΟ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΔΕΝ ΘΑ ΤΑ ΚΑΤΑΦΕΡΩ»

    Όλοι αυτοί οι άνθρωποι χρειάζονται φροντίδα και στήριξη από ειδικούς φορείς ώστε παράλληλα με τα παιδιά να στηρίζονται και οι γονείς για όλο αυτό που έχουν αναθέσει να κάνουν. Τα ειδικά σχολεία και τα κέντρα ημέρας είναι κάποιες ημέρες εκεί για τα άτομα αυτά τις υπόλοιπες όμως ώρες οι γονείς ή κηδεμόνες αναλαμβάνουν έναν δύσκολο αλλά και χρονοβόρο «έργο» που το μόνο εφόδιο που χρειάζεται να έχουν για να προχωρήσουν είναι η εσώτερη δύναμη, πίστη, στήριξη από άλλους, θέληση και ευρηματικότητα. Πολλές φορές θα ακούσουμε να λένε ότι τα παρατάνε, ότι τελικά είναι πολύ δύσκολα και αρνούνται να συνεργαστούν με τους ειδικούς. Μπορεί ασυνείδητα να είναι έντονα θυμωμένοι γ’αυτό που ήρθε στην ζωή τους και ο φόβος αν και πως θα τα καταφέρουν τους αποδυναμώνει και τους κάνει να φαίνονται μικροί και ανεπαρκείς. Χρειάζεται όμως κανείς να καταλάβει ότι και αυτοί οι άνθρωποι-οι γονείς «σκληραίνουν», η λογική είναι στα φόρτε της ανασηκώνουν τα μανίκια διότι έχουν μία σταθερή και συστηματική δουλειά να εκπληρώσουν, την φροντίδα αυτών των παιδιών. Έχουν το δικαίωμα και να λυπούνται και να στεναχωριούνται, είναι συναισθήματα και χρειάζεται να τα νιώθουν, όταν πιεστούν με γνόμωνα να μην τα βιώσουν τότε είναι πιο πιθανός ο κίνδυνος να ξεσπάσουν κάποια στιγμή και το αποτέλεσμα αυτού να μην τους ικανοποιήσει και να τους μελαγχολήσει ακόμη περισσότερο.

    ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ ΓΟΝΕΩΝ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑ

    Οι γονείς αρχίζουν να έχουν χιλιάδες ερωτήματα, για την νέα αυτή τους κατάσταση. Μπερδεύονται διότι το ένα τους παιδί μεγάλωσε διαφορετικά και με το νέο μέλος κάτι που τους φαίνονταν φυσιολογικό ως προς την λειτουργικότητα του να απορούν στο πως χρειάζεται να το διαχειριστούν, ακούγοντας μία βαρυσήμαντη διάγνωση πολλές φορές δεν μπορούν να κατανοήσουν και ψάχνουν απεγνωσμένα κάποιον που θα τους διαφωτίσει και θα τους καθοδηγήσει. Αυτό που μένει και στροβιλίζει το μυαλό τους και συνθλίβει τα όνειρά τους, είναι ότι το παιδί τους είναι διαφορετικό, ότι μπορεί να μην ακούει, να μην βλέπει, ότι θα έχει νοητική υστέρηση, επιληψία, σύνδρομο DOWN , αυτισμό, ένα παιδί με αναπηρία. Παγιδευμένοι οι γονείς σε μια πραγματικότητα που μισούν και δυσκολεύονται να ανταπεξέλθουν, είναι δυνατό να νιώθουν την κατάσταση του παιδιού τους τιμωρία για τους ίδιους (Δ.Οικονόμου). Οι γονείς εκ των πραγμάτων «αναγκάζονται» να αποδεχθούν τη διάγνωση και στην πραγματικότητα, βιώνουν ένα οδυνηρό ξάφνιασμα. Βυθίζονται σε ένα απόλυτο κενό ήχων, κινούνται σε έναν κόσμο άχρωμο, και το μόνο που κάνουν είναι σκέψεις-σκέψεις. Τι πήγε καλά τι όχι, που έφταιξαν.... Διακατέχονται από ποικίλα συναισθήματα (άρνηση, πανικός, φόβος, ενοχή), ματαιώνουν το ρόλο τους, επιρρίπτουν ευθύνες ο ένας στον άλλον και όταν λείπει η ορθή γνώση, μπορεί να ενοχοποιηθεί ο ένας γονιός, συνήθως η μητέρα με οικτρά αποτελέσματα και για την ψυχική της ισορροπία. (Σαπχατζίδου Ε.)

    Η ανατροφή ενός παιδιού με ειδικές ανάγκες στο να επιτύχουν το πλήρες δυναμικό του, χρειάζεται σκληρή δουλειά. Στην πραγματικότητα, δεν υπάρχει ένας εύκολος τρόπος για να μεγαλώσει το παιδί με αναπηρία. Οι γονείς του παιδιού με αναπηρία χρειάζεται να έχουν ισχυρή, προσαρμοστική, και αισιόδοξη πλευρά και πολύ σημαντικό και χρήσιμο να έχουν μια τεράστια αίσθηση του χιούμορ. Τα παιδιά με αναπηρίες συχνά άδικα θεωρούνται από την κοινωνία ως ατίθασα παιδιά, το αποτέλεσμα είναι τίποτα παραπάνω από την κακή ανατροφή των παιδιών ή την έλλειψη πειθαρχίας. (Dr Bindu Chawla)

    ΨYXO-ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ: 
    Καθ 'όλη τη ζωή του παιδιού, οι γονείς μπορεί να χρειαστεί να θρηνήσουν την απώλεια ορισμένων μεγάλων και κάποιων μικρών ονείρων σχετικά με την ανατροφή των παιδιών, καθώς ενσωματώνουν νέα όνειρα και προσδοκίες. Οι γονείς των παιδιών με ειδικές ανάγκες μπορούν να δουν ότι η θλίψη είναι συχνά μέρος της δια βίου τους. Χρειάζεται χρόνος ώστε οι γονείς να μπορούν να μάθουν να αναγνωρίζουν και να προβλέπουν τα στάδια θλίψης καθώς πλησιάζουν, επιτρέποντας τους να αντιμετωπίσουν καλύτερα και με επίγνωση. Η αίσθηση της απώλειας που έρχεται με ειδικές ανάγκες ως προς την ανατροφή των παιδιών είναι πολύ πραγματική. Οι οικογένειες των παιδιών με αναπηρίες αντιμετωπίζουν μια ποικιλία από συναισθήματα, αντιδράσεις και απαντήσεις, οι οποίες θα μπορούσαν να αλλάξουν τη ζωή τους. Επωμίζονται τη βαριά ευθύνη να οδηγήσουν αυτό το παιδί στη ζωή, και να το αγαπήσουν μπαίνουν αυτόματα στην διαδικασία να ενσωματωθούν όλα τους τα όνειρα πριν από τον ερχομό του παιδιού και αυτό αλλά και μετά (Farber 1975, Murray 1980)
    To 1969, η Elisabeth Kubler-Ross προσδιόρισε πέντε στάδια του πένθους. Είναι μια προσωρινή κατάσταση που έρχεται και φεύγει από μόνη της. Οι γονείς οι οποίοι έχουν βιώσει πένθος έχουν μεγαλύτερη δυσκολία να αντιμετωπίσουν και να βοηθήσουν το παιδί τους και τις οικογένειές τους. Το πρώτο στάδιο είναι συνήθως άρνηση. Οι γονείς προσπαθούν να αρνηθούν να αποδεχθούν πλήρως τι συμβαίνει. Μένοντας στην άρνηση μπορεί να είναι ένας τρόπος αποφυγής της ευθύνης, καθώς και οι συνέπειες μπορεί να είναι καταστροφικές. Το άγχος είναι μια άλλη κατάσταση θλίψης. Η αγωνία και ο πόνος που προκαλεί συχνά προειδοποιεί τους γονείς ότι πρόκειται να βιώσουν την αλλαγή. Επόμενη είναι η ενοχή. Οι περισσότεροι γονείς κατηγορούν τον εαυτό τους. Ξεκινούν με το ερώτημα «Γιατί σε μένα;» Η ενοχή μπορεί να παραλύσει, αλλά μπορεί να παρακινήσει τους γονείς να βρουν μια νέα κατανόηση της κατάστασης. Το στάδιο θυμός μπορεί να είναι πολύ ισχυρός που να ακινητοποιεί το άτομο και να μην μπορεί να ανταποκριθεί σχεδόν καθόλου σε άλλα συναισθήματα κυρίως αισιόδοξα και ελπιδοφόρα. Ο θυμός είναι μια μορφή πόνου και μερικές φορές μπορεί να βοηθήσει τους γονείς να δημιουργήσουν να αλλάξουν ή να τους παρακινήσει να προσφύγουν ακόμα και στη δικαιοσύνη. Η κατάθλιψη εμφανίζεται όταν οι γονείς βιώνουν βαθιά θλίψη. Η κατάθλιψη είναι ο θυμός προς την εσωστρέφεια. Σηματοδοτεί την αρχή της αναγνώρισης της κατάστασης. Αναγνώριση συμβαίνει όταν οι γονείς γνωρίζουν το πώς αισθάνονται για την απώλεια τους. Αυτό σημαίνει ότι οι γονείς σέβονται τις περιστάσεις ως πραγματικότητα. Σ’ αυτή την φάση οι άνθρωποι μετακινούνται προς τα εμπρός. Αποτελούν νέες ιδέες και αναλαμβάνουν μεγαλύτερη ευθύνη για ό, τι χρειάζεται να γίνει παρά τον πόνο τους. 
    Οι γονείς (το ζευγάρι) μπορεί να περνά τις συζυγικές συγκρούσεις, με συναισθηματική ανισορροπία και αυτο-αντεγκλήσεις. Πολλοί γονείς έχουν αντιδράσει με την αναπηρία με προσαρμοστικό φόβο για συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης των δικών τους παιδιών. (Dr Bindu Chawla) Παιδιά με ειδικές ανάγκες κάθε πάθησης έχουν διπλάσιο κίνδυνο να αναπτύξουν διαταραχές της ψυχικής υγείας σε σύγκριση με τα υγιή παιδιά, και τρεις φορές τον κίνδυνο εάν έχουν ένα συνοδευτικό αναπηρίας. Για όλα τα παιδιά με αναπηρίες, περιορισμούς στην εκπαίδευση, η κινητικότητα και η επικοινωνία αποτελούν τους πιο σημαντικούς περιορισμούς των καθημερινών δραστηριοτήτων. Ο ρόλος τους περιστοιχίζεται βοηθώντας το παιδί να γίνει ένα αξιόλογο μέλος της κοινότητας, περιμένουν ένα παιδί να μάθει τους κατάλληλα κοινωνικούς κανόνες συμπεριφοράς.(Barton, 1996) Αυτοί οι γονείς χρειάζονται υποστήριξη και επίτευξη για περισσότερο θετικό τρόπο σκέψης ως προς το παιδί, η αναπηρία τους δεν είναι τραγωδία, μπορεί να είναι μία ευκαιρία να βγουν δυναμικά κομμάτια με όρεξη για ζωή και δημιουργία.

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ
    Ίδρυμα στρατηγικής αντιμετώπισης. 1. Επεξηγηματική εργασία είναι η αναζήτηση πληροφοριών και συμβουλών σχετικά με την αναπηρία. 2. Ανακαλύπτοντας για το παιδί. Οι γονείς προσπάθησαν να μάθουν όσο το δυνατόν περισσότερο. 3. Αξιολόγηση στρατηγικές του παρελθόντος. Οι γονείς κοιτούν πίσω στις στρατηγικές που είχαν χρησιμοποιηθεί στο παρελθόν και αξιολογούν τις επιπτώσεις των ενεργειών τους. 4. Συγκρίνοντας και την ενσωμάτωση των πληροφοριών, οι γονείς σε σχέση με τις πληροφορίες τους, τις γνώσεις του παιδιού τους. 
    Βασικές στρατηγικές εργασίας. Οι γονείς συνειδητά επιχειρούν να ρυθμίσουν τους τρόπους σκέψης σε σχέση με την αναπηρία του παιδιού τους βοηθά να διατηρήσουν τα συναισθήματα και συμπεριφορές τους. 1. Ο διαχωρισμός από την αναπηρία ενός παιδιού. 2. Να σκέφτονται θετικά και να αναγνωρίζουν τις δικές τους ικανότητες αντιμετώπισης. 3. Να διατηρούν μια χρήσιμη εστίαση. Αυτό σημαίνει επικέντρωση στο "μία μέρα τη φορά». 4. Η διατήρηση των προσδοκιών τους να είναι ρεαλιστική. 
Χωρητικότητα στρατηγικής εργασίας. 1. Διευθύνουν άλλες δραστηριότητες. 2. Εκμάθηση δεξιοτήτων. 3. Δουλεύοντας στο μαζί. 4. Χρησιμοποιώντας την κοινωνική υποστήριξη. 
Οι οικογένειες έχουν μάθει να εφαρμόζουν αποτελεσματικά τις στρατηγικές και τις τεχνικές που ταιριάζουν καλύτερα στους στόχους των οικογενειών τους . (Olsen, Γ., Fuller, ML, 2007). Ένα κοινωνικό μοντέλο μάθησης εστιάζει στην οικογένεια ως ένα σύστημα με τα πρότυπα της οικογένειας αλληλεπιδράσεις, που θεωρούνται ως maladaptive ή προσαρμοστική (Grusec, 1992). 

    ΣΥΓΧΥΣΗ

    Αντιδράσεις όπως ντροπή και θυμός, δημιουργούν αμθυθιμικά συναισθήματα σε αρκετούς γονείς, μέσα τους αλληλοσυγκρούονται προκαλώντας συναισθήματα όπως απογοήτευσης, άγχος, και λύπη. Η αμφιταλάντευση αυτών των συναισθημάτων εμποδίζει αρκετά τον γονέα να χρησιμοποιήσει σωστά τις δυνάμεις του αναπτύσσοντας στρατηγικές που θα του επιτρέπουν να αντιμετωπίσει ικανοποιητικά την νέα κατάσταση. Υπάρχουν τέσσερις κατηγορίες συμπεριφοράς λοιπόν:
• Ανοιχτή απόρριψη
• Υποσυνείδητη απόρριψη
• Υπερπροστατευτική απόρριψη
• Ασταθής συμπεριφορά

    Με ανάμικτα συναισθήματα ενοχής, τύψεις και αγάπης απορρίπτουν συχνά υποσεινήδητα το παιδί τους αρνούμενοι οποιαδήποτε ειδική βοήθεια τους προσφέρεται για την αποδοχή και κατανόηση του προβλήματος. Υπάρχουν περιπτώσεις γονέων που αρνούνται τόσο πολύ να δεχτούν βοήθεια που προτιμούν να κρατούν τα παιδιά τους μακριά από χώρους και σχολεία που θα τα βοηθήσουν θα τα εξελίσσουν και τα ωθούν να ζουν και εκείνα το μοιραίο, έτσι όπως το έχουν ονομάσει. Υπάρχουν παιδιά που βγαίνουν έξω από το σπίτι τους σε μεγάλη ηλικία μπορεί και έφηβοι. Ας φανταστεί κάποιος πόσο δρόμο και προσπάθεια χρειάζεται αυτό το πλάσμα να ενταχθεί και να αρχίσει σιγά-σιγά και βήμα-βήμα να εντρυφύεται σε κάτι ξένο και πρωτόγνωρο. Παιδιά με ηλικία 15-16 που δεν έχουν «δουλευτεί» καθόλου πηγαίνοντας σε ένα χώρο φροντίδας και στήριξης η απόδοση τους είναι σχεδόν μικρότερη και από ένα παιδί νηπιακής ηλικίας!!!

Η ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΑ ΑΜΕΑ
    Ο Γ. αναφέρει την προσωπική του εμπειρία: «Πολλοί από τους συνανθρώπους μου, δεν εννοούν να επικοινωνήσουν κατευθείαν μ’ εμένα, αλλά προτιμούν να μιλούν σε μένα ή για μένα μέσω άλλων ανθρώπων. Δηλαδή επικοινωνούν δύο ‘άσχετοι για λογαριασμό ενός τρίτου, που παρευρίσκεται στην κουβέντα που γίνεται γ’ αυτόν». Τα άτομα αυτά νιώθουν ότι εξαρτώνται πλήρως από τους συνοδούς τους κάτι που αν δεν χειριστεί σωστά μπορεί να τους δημιουργεί ανημπόρια και έντονη θλίψη. Είναι πραγματικότητα ότι πολλοί άνθρωποι δυσκολεύονται στο πως να φερθούν σε ένα άτομο με ΑΜΕΑ. Η αβεβαιότητα, η αστάθεια, αδιακρισία, αλλά και η αμηχανία που χαρακτηρίζει συχνά την συμπεριφορά τους μπορεί να αποδοθεί στην έλλειψη εμπειρίας όσον αφορά στην επικοινωνία και στην επαφή με τους ανάπηρους επειδή ακριβώς η συμμετοχή των τελευταίων στην ζωή της κοινότητας εξακολουθεί να είναι περιορισμένη (Πολυχρονοπούλου Σ.). Σήμερα παρατηρώντας τους ανθρώπους μπορεί πολύ εύκολα κάποιος να διαπιστώσει ότι ένα μεγάλο μέρος των πολιτών προσπαθούν και με διακριτικό τρόπο να είναι δίπλα στα άτομα με ΑΜΕΑ, αλλά όμως ακόμη είναι μόνο μία μερίδα ατόμων αυτή. Έρευνα που βασίστηκε σε συνέντευξη αναπήρων αποκαλύπτει τέσσερις τρόπους με τους οποίους οι πολίτες παραβιάζουν τα δικαιώματα των ΑΜΕΑ (N. Weinberg, 1982)
• Παρατεταμένο κοίταγμα
• Αδιάκριτες ερωτήσεις
• Αυτόκλητη βοήθεια
• Ταπείνωση σε δημόσιους χώρους

Αδιάκριτες ερωτήσεις:
• «Ποιος σε πλένει;»
• «Έχεις φίλο/η;»
• «Μπορείς να κάνεις παιδιά;»
• «Σου άφησαν οι γονείς σου καμιά περιουσία;»
• «Παίρνεις χρήματα από την πρόνοια;»
• «Είσαι τελείως τυφλός;»
• «Γεννήθηκες έτσι ή σου συνέβη κάτι μετά;»
• «Έχεις και άλλη αναπηρία;»
• «Μήπως έφταιξαν οι γονείς σου;» κα.

ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ ΜΕ ΑΜΕΑ
    Το πρόβλημα εμφανίζεται έντονα στην ελληνική πραγματικότητα στο βαθμό που το εκπαιδευτικό σύστημα δεν ανταποκρίνεται ικανοποιητικά στις ανάγκες του παιδιού για την ανάπτυξη των ικανοτήτων του και για ανεξαρτητοποίηση. Συνήθη προβλήματα που επισημαίνονται από τους γονείς παιδιών με ειδικές ανάγκες είναι:
1)Εάν το παιδί θα φοιτήσει ή όχι στην ειδική εκπαίδευση και σε ποια κριτήρια θα στηρίξουν αυτή την απόφαση.
2)Οι δυσκολίες πρόσβασης των παιδιών στο ειδικό σχολείο λόγω μεγάλης απόστασης ή έλλειψης μέσων μετακίνησης και
3)η απογοήτευση που δοκιμάζουν οι γονείς και τα παιδιά με ειδικές ανάγκες από τους γονείς παιδιών των συστεγαζόμενων κανονικών σχολείων (Ματινοπούλου, 1990).

    Βασικό αίτημα της ειδικής αγωγής σήμερα είναι η ανάπτυξη μιας συνεργατικής σχέσης ανάμεσα στο σχολείο και την οικογένεια. Όταν αναφερόμαστε σε «σχέση συνεργασίας», εννοούμε το μοίρασμα και την ισοδυναμία εξειδικευμένων γνώσεων και εμπειριών ανάμεσα σε γονείς, ειδικούς και δασκάλους. Τα χαρακτηριστικά αυτού του είδους συνεργατικής σχέσης εμπεριέχουν:
- ενεργή συμμετοχή στη λήψη αποφάσεων και στην εφαρμογή από όλα τα μέλη,
- ισοδυναμία και ισότητα ρόλων,
- αποδοχή και συνεισφορά σε όλες τις υπηρεσίες,
- μοίρασμα ευθυνών, αρμοδιοτήτων και δικαιωμάτων.
    Μία παραγωγική σχέση μεταξύ γονέων και εκπαιδευτικών παρέχει στο παιδί με ειδικές ανάγκες:
- μεγαλύτερη συνέπεια και σταθερότητα στους δύο πιο σημαντικούς χώρους, στους οποίους ζει και αναπτύσσεται: σχολείο - σπίτι,
- συναισθηματική ασφάλεια και σταθερότητα εκ μέρους των σημαντικών άλλων,
- αυξημένες ευκαιρίες για μάθηση, οι οποίες ξεκινούν στο σχολείο και ολοκληρώνονται στο σπίτι,
- πρόσβαση σε περισσότερες πηγές και υπηρεσίες.
    Η συνεργασία μεταξύ γονέων και εκπαιδευτικών αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της σχολικής πρακτικής. Τα βασικά οφέλη που αποκομίζει ο εκπαιδευτικός από τη συνεργασία του με τους γονείς είναι:
- μεγαλύτερη κατανόηση των αναγκών του παιδιού, αλλά και των αναγκών και επιθυμιών των γονέων,
- συλλογή πληροφοριών που βοηθούν στην καλύτερη προσαρμογή του προγράμματος στις ιδιαίτερες ανάγκες του μαθητή,
- πρόσβαση σε μια ευρεία κλίμακα κοινωνικών ενισχυτών, που παρέχονται από τους γονείς,
- αύξηση των ευκαιριών για ενίσχυση κατάλληλων συμπεριφορών του παιδιού μέσα και έξω από το σχολείο,
- στήριξη του εκπαιδευτικού έργου από τους ίδιους τους γονείς .
    Τα οφέλη που αποκομίζει η οικογένεια είναι:
- ενημέρωση και πληροφόρηση για την πορεία του παιδιού με ειδικές ανάγκες,
- συμβουλευτική και ψυχολογική στήριξη,
- πρακτική βοήθεια που θα βοηθήσει ουσιαστικά και πρακτικά το παιδί με ειδικές ανάγκες.

(από Δήμητρα Βαϊτσου, Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας BSc Οικογενειακή Ψυχοθεραπεία)

Γιατί για τέτοιου είδους θέματα, δεν χρειάζονται προσωπικές γνώμες και απόψεις.... Πρέπει να ακούμε και να καθοδηγούμαστε μόνο από ειδικούς... Εμείς πρέπει να ευαισθητοποιούμαστε και να υπάρχουμε πάντα εκεί.

"ΑΓΑΠΗ" με τον σωστό τρόπο...

Η αγάπη δε χρειάζεται να πληγώνει, δυστυχώς όμως φαίνεται ότι σε μερικές περιπτώσεις αυτό ακριβώς κάνει. Όταν ακούμε τραγούδια αγάπης, το κεντρικό θέμα τους είναι συνήθως η ανεκπλήρωτη αγάπη. Κάποιος που έφυγε, που απάτησε, που υποσχέθηκε και δεν τήρησε τις υποσχέσεις του, που ζήλεψε ή έκανε τον άλλον να ζηλέψει, θυελλώδη συναισθήματα, προδοσίες, λύπη, μοναξιά.

 Η αγάπη είναι τόσο έντονα θετικό συναίσθημα από μόνη της, που ίσως τελικά είναι αναπόφευκτο να φέρνει και κάποιον πόνο σε ορισμένες περιπτώσεις. Κατά κάποιον τρόπο πρόκειται για το νόμο της φύσης σχετικά με τα αντίθετα: για κάθε δύναμη υπάρχει και μια ίση αλλά αντίθετη δύναμη, η οποία εξισορροπεί την πρώτη.


Για κάθε περίπτωση όπου η αγάπη ανυψώνει τον άνθρωπο στα ουράνια, υπάρχει και ο νόμος τη βαρύτητας που τον προσγειώνει στη γη, άλλοτε με απότομη πτώση και άλλοτε με μια ανάλαφρη, σταθερή πορεία προσγείωσης.

Το πάθος

Το πάθος είναι μια πολύχρωμη πεταλούδα που πετάει ελεύθερη στον αέρα, ανεβαίνει στα ουράνια, αλλά δύσκολα φυλακίζεται στο δίχτυ. Το πάθος είναι μια κατάσταση τεράστιας ψυχικής απόλαυσης. Ενδυναμώνει την ψυχή, συναρπάζει, ενθουσιάζει, ερεθίζει, εντυπωσιάζει.

Οι άνθρωποι θυμούνται την πρώτη τους αγάπη και το καρδιοχτύπι που συνδέεται με αυτή. Σε μια μακροχρόνια σχέση οι άνθρωποι θυμούνται με λαχτάρα το πρώτο τους ραντεβού. Η πρώτη αγάπη και το πάθος του πρώτου ραντεβού μιας σχέσης ξεκλειδώνουν συναισθήματα που μπορεί να ήταν ξεχασμένα για καιρό: ψυχική ευφορία, γαλήνη, τρυφερότητα, διέγερση, ζήλεια, ενθουσιασμό, τέλεια ένωση, και η λίστα συνεχίζεται.

Το πάθος είναι μια γλυκιά αναισθησία που τυφλώνει τον άνθρωπο σε κάθε τι που μπορεί να παρέμβει ανάμεσα στον ίδιο και το αντικείμενο του πάθους του. Η αγάπη, στη σκηνή του πάθους, έχει μια τεράστια δύναμη εκείνη τη στιγμή, που μπορεί να ξεπεράσει το κάθε τι.

Όταν η κρίση αντικαθίσταται με μια γερή δόση πάθους, τότε οι άνθρωποι έχουν την τάση να παίρνουν αποφάσεις διαφορετικές από αυτές που θα έπαιρναν συνήθως.

Ο άντρας ή η γυναίκα που λειτουργεί με βάση το πάθος και λιγότερο τη λογική εμπλέκεται σε μια σχέση με ένα άτομο που είναι παντρεμένο ή με κάποιον άλλο τρόπο μη διαθέσιμο. Κάνει σχέση ή ακόμα και παντρεύεται ένα άτομο με το οποίο αντιλαμβάνεται ότι έχει μεγάλες διαφορές, αλλά ελπίζει ότι αυτές θα εξομαλυνθούν με το πέρασμα του χρόνου (κάτι που δε γίνεται και οδηγεί σε άλλα προβλήματα).

Όταν το πάθος εξατμίζεται, όπως συμβαίνει πάντα, τότε τα πράγματα, τα ελαττώματα, οι αδυναμίες, τα προβλήματα εμφανίζονται στι πραγματικές τους διαστάσεις.

Αυτή η συνειδητοποίηση οδηγεί σε χωρισμό. Το άτομο πληγώνεται. Η αίσθηση που έχει είναι ότι δεν αγαπήθηκε, ότι δεν πήρε όσα έδωσε. Τότε φαίνεται ότι η αγάπη πληγώνει.

 Τι είναι αυτό που πληγώνει;

Η αλήθεια είναι ότι δεν πρόκειται για την αγάπη καθ’ αυτή που πληγώνει, αλλά για το ότι το άτομο παύει να είναι ερωτευμένο και απομακρύνεται, προξενώντας στον σύντροφό του στεναχώρια.

Και όσο πιο ερωτευμένος είναι κανείς, όσο μεγαλύτερο πάθος έχει, τόσο μεγαλύτερη και πιο απότομη είναι η πτώση του. Ένας χωρισμός, διαζύγιο, θάνατος ή εγκατάλειψη είναι από τις πιο οδυνηρές εμπειρίες, επειδή μας λείπει η αγάπη τόσο πολύ.

Τι χρειαζόμαστε στη ζωή;

Δυο βασικά πράγματα που χρειαζόμαστε στη ζωή είναι:

α) να μην είμαστε ή να μην αισθανόμαστε μόνοι και

β) να αισθανόμαστε ότι οι άλλοι μας εκτιμούν και μας αγαπούν γι’ αυτό που είμαστε.

Η αγάπη μας φέρνει κοντά, ενώ η μοναξιά μας υπενθυμίζει ότι κάτι μας λείπει στη ζωή. Έτσι, όταν υπάρχει μονόπλευρη αγάπη, δηλαδή όταν κάποιος αγαπάει ένα άλλο άτομο που δεν ανταποκρίνεται, στην πραγματικότητα έχει τόση ανάγκη ν’ αγαπηθεί και να μην είναι μόνος, που διαλέγει το λάθος ‘αντικείμενο’ και δεν μπορεί να το αφήσει για κάτι πιο ταιριαστό.

Συχνά οι άνθρωποι ψάχνουν την ψυχική ικανοποίηση μέσα από την αγάπη των άλλων, ενώ το μόνο που έχουν να κάνουν είναι καταρχήν ν’ αγαπήσουν τον εαυτό τους.

Ν’ αγαπάς και να μην αγαπιέσαι…

Το άτομο που βρίσκεται στη δυσάρεστη θέση ν’ αγαπάει χωρίς ανταπόκριση, είτε εισπράττει πλήρη άρνηση και αδιαφορία από τον άλλον, είτε πρέπει να αρκεστεί στο ότι ο άλλος του προσφέρει μόνο τη φιλία του.

Όσο ο έρωτας του ενός φουντώνει, τόσο η ερωτική αδιαφορία του άλλου γίνεται εμφανέστερη και γι’ αυτό πληγώνει περισσότερο. Κι επειδή πρόκειται για παγκόσμιο φαινόμενο, που λίγο-πολύ καθένας έχει την εμπειρία του, γι’ αυτό το λόγο και η αγάπη χωρίς ανταπόκριση αποτελεί βασικό θέμα πολλών ταινιών και τραγουδιών.

Όταν η αγάπη υπάρχει μόνο από τη μία πλευρά και το άτομο αυτό καταφέρει με κάποιον τρόπο να πείσει ή να αναγκάσει το άλλο άτομο που δεν ανταποκρίνεται να δημιουργήσουν μια σχέση έστω και δοκιμαστικά, το αποτέλεσμα είναι καταστροφικό, γιατί οδηγεί στην εγκατάλειψη και τη στεναχώρια.

Η συνταγή της μιζέριας

Πέρα από την αγάπη χωρίς ανταπόκριση, υπάρχουν και πολλά άλλα συναισθήματα που αναμειγνύονται σε αυτή την κατάσταση. Υπάρχει πάθος, που γίνεται έμμονη ιδέα με το άλλο άτομο που δεν ανταποκρίνεται.

Σε αυτό προσθέτουμε τις ανεκπλήρωτες προσδοκίες, τα όνειρα, τη φαντασίωση ότι κάτι θα μπορούσε να γίνει ξαφνικά και να αλλάξει την κατάσταση. Και βέβαια, το συναίσθημα της απόρριψης από το άλλο άτομο είναι παρόν και έντονο.

Υπάρχει ζήλεια, αυτολύπηση και, βέβαια, η αίσθηση του ανεκπλήρωτου. Το όλο συναισθηματικό μείγμα είναι η συνταγή για να νιώθει κανείς μίζερα και χωρίς ελπίδα.

Όταν μάλιστα το άτομο που δεν ανταποκρίνεται στην αγάπη του άλλου δεν λέει ξεκάθαρα ότι δεν ενδιαφέρεται ή όταν είναι φιλικό και ευγενικό, χωρίς περαιτέρω ερωτικές προθέσεις, τότε δημιουργεί ψεύτικες ελπίδες στον ερωτευμένο καθώς και εξάρτηση.

Και όταν ξεκαθαριστεί κάποια στιγμή ότι η στάση του είναι καθαρά φιλική, το άτομο που ήταν ερωτευμένο χωρίς ανταπόκριση αισθάνεται ότι γκρεμίζεται από την κορυφή του πύργου των ονείρων και των επιθυμιών του και προσγειώνεται με τα μούτρα στη σκληρή πραγματικότητα.

Σύμφωνα με το μοντέλο της συμπεριφορικής ψυχολογίας, ο λόγος που η ευγενική και φιλική συμπεριφορά αυτού που δεν είναι ερωτευμένος προς τον ερωτευμένο του γίνεται έμμονη ιδέα και του προκαλεί εξάρτηση είναι επειδή πρόκειται για επιβράβευση των προσδοκιών του ερωτευμένου.

Και όσο πιο πολύ επιβραβεύουμε μια συμπεριφορά, σε τυχαία χρονικά διαστήματα, τόσο περισσότερη εξάρτηση δημιουργούμε. Έτσι δημιουργούνται οι φρούδες ελπίδες και στη συνέχεια έρχεται ο ψυχικός πόνος.

Τι μπορεί να γίνει

Αν είστε στη θέση του ατόμου που δεν ανταποκρίνεστε στα αισθήματα που εκφράζει για σας κάποιος άλλος, θα πρέπει να είστε εντελώς ξεκάθαροι και ειλικρινείς με το άλλο άτομο. Η επικοινωνία είναι το κλειδί της επιτυχίας, ώστε ούτε το άλλο άτομο να αισθανθεί συντετριμμένο ούτε εσείς να έχετε τύψεις.

Το σημαντικότερο είναι να πει κανείς ξεκάθαρα – χωρίς να είναι ανελέητος – ότι δεν ενδιαφέρεται και να λήξει το ζήτημα εκεί. Το να χρυσώσει κανείς το χάπι, να αφήσει να εννοηθεί ότι κάτι θα μπορούσε να γίνει και να πει το ‘όχι, αλλά ίσως..’, αφήνοντας ψεύτικες προσδοκίες δεν είναι καλή τακτική, μια που διαιωνίζει το πρόβλημα και θα προκαλέσει δυσάρεστες καταστάσεις.

Αν είστε στη θέση του ατόμου που αγαπά χωρίς ανταπόκριση, θα πρέπει να διατηρήσετε την ψυχραιμία σας στο πώς βλέπετε και αντιμετωπίζετε τα πράγματα. Η απόρριψη από ένα άτομο δε σημαίνει ότι είστε καταδικασμένοι σε μόνιμη αποτυχία.

Το να γίνει σκοπός της ζωής σας το να κατακτήσετε αυτό το άτομο ή το να σας γίνει έμμονη ιδέα και να σκέφτεστε διαρκώς όλες τις πτυχές του ζητήματος ή να το αναλύετε σε βάθος και πλάτος ούτε αυτό ωφελεί.

Μπορείτε να ομολογήσετε ειλικρινά στον εαυτό σας ότι ερωτευτήκατε, ότι κάνατε λάθος επιλογή ατόμου, ότι παρασυρθήκατε και ότι πιθανότατα είναι ο πληγωμένος σας εγωισμός που δε σας αφήνει να ξεκολλήσετε.

Αν μπορέσετε ν’ αντιληφθείτε ότι από τη στιγμή που ο άλλος δε σας θέλει αυτό σημαίνει αυτομάτως ότι δεν είναι αρκετά καλός για σας και ότι θα υπάρξει κάποιο άλλο άτομο να ερωτευθείτε και να σας ερωτευθεί στη συνέχεια, τότε θα σας είναι πολύ πιο εύκολο ν’ αφήσετε πίσω σας τον έρωτα χωρίς ανταπόκριση.

Κι έπειτα, θα πρέπει να θυμάστε ότι δεν είστε το μόνο άτομο στον κόσμο που του συνέβη κάτι τέτοιο, μια που αυτή η κατάσταση είναι πάρα πολύ συχνή, στην αληθινή ζωή και στον κινηματογράφο, και ότι το ‘happy ending’, το αίσιο τέλος έρχεται, ίσως όχι με τη μορφή και τον άνθρωπο που θα θέλατε εκείνη τη στιγμή, αλλά έρχεται!

(της: Λίζα Βάρβογλη, Ph.D. Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια)

Ευτυχία???... προτάσεις που μπορούν να σας βοηθήσουν.

Προσπαθείτε να χαράξετε μια πορεία για να εκπληρώσετε τα όνειρά σας; Ή μήπως… ζείτε χωρίς πυξίδα ελπίζοντας να βρείτε το δρόμο σας με κάποιον τρόπο;

Ό,τι κι αν ισχύει, αν νιώθετε ότι έχετε φτάσει σε τέλμα, αφήστε την ευτυχία να έρθει στη ζωή σας με τους παρακάτω απλούς τρόπους...

Μην προσπαθείτε να «αγοράσετε» την ευτυχία

Θα νιώθατε ευτυχισμένοι αν είχατε 100 καινούργια ζευγάρια παπούτσια Jimmy Choos ή μια ολοκαίνουργια BMW; Ίσως στην αρχή, αλλά όσο θα περνούσε ο καιρός θα θέλατε «περισσότερα, μεγαλύτερα, καλύτερα και διαφορετικά σε ένα ατέρμονο κυνήγι της μόδας». Τα κέντρα ευχαρίστησης στον εγκέφαλό σας, ζωντανεύουν όταν αγοράζετε κάτι καινούργιο που σας αρέσει πολύ, αλλά στη συνέχεια το συναίσθημα εξασθενεί. Στο κάτω κάτω, αν μπορούσαμε να «αγοράσουμε» πραγματικά την ευτυχία, πολλοί θα το είχαν κάνει ήδη.

Εάν εξακολουθείτε να πιστεύετε ότι τα χρήματα είναι το μυστικό για την ικανοποίηση, σκεφτείτε το εξής: Σύμφωνα με μια έρευνα του Πανεπιστημίου του Illinois, οι μεγαλύτεροι δισεκατομμυριούχοι στην Αμερική και οι φυλές των Μασάι στην Ανατολική Αφρική (απλοί βοσκοί), παρουσιάζουν τα ίδια επίπεδα ευτυχίας, ανεξάρτητα από τις οικονομικές διαφορές τους. Σε απλά Ελληνικά: Το χρήμα δε φέρνει την ευτυχία.

Βγείτε με φίλους

Μπορεί το να δείτε μια ταινία με τους φίλους σας, να σώσει τη ζωή σας; Ίσως ναι, αν σκεφτεί κανείς ότι η μοναξιά είναι μια κατάσταση απειλητική για τη ζωή, που μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο των καρδιακών παθήσεων και της κατάθλιψης.

Η αλληλεπίδραση με φίλους διώχνει το άγχος και απελευθερώνει την ορμόνη ωκυτοκίνη, έναν νευροδιαβιβαστή που καταπραΰνει και ηρεμεί. Ίσως αυτό είναι εν μέρει και ο λόγος που εδώ και αιώνες, άνδρες και γυναίκες βγαίνουν συχνά με φίλες ή φίλους του ίδιου φύλου, ή ασχολούνται με κοινά χόμπι.

Βέβαια, ενώ βοηθά να έχουμε στενούς φίλους, είναι επίσης σημαντικό να αλληλεπιδρούμε και με ανθρώπους έξω από αυτόν τον κύκλο. Κάθε είδος θετικής αλληλεπίδρασης, από το να χαμογελάσουμε στη σερβιτόρα, ή το να κουβεντιάσουμε με το γείτονά μας, μπορεί να τονώσει τη διάθεσή μας.

Απαντήστε στο… κάλεσμα της άγριας φύσης

Ο ζωγράφος Κλοντ Μονέ είπε κάποτε, «Ο πλούτος μου, προέρχεται από τη φύση, την πηγή της έμπνευσής μου». Ακολουθήστε τη συμβουλή του και αποκαταστήστε την επαφή σας με τη φύση. Θα μειώσετε έτσι τα επίπεδα του άγχους σας, θα ενισχύσετε το ανοσοποιητικό σας σύστημα και θα νιώσετε το αίσθημα της ηρεμίας.

Αν δεν έχετε χρόνο για ένα μικρό ταξίδι στη εξοχή, πηγαίνετε για μια βόλτα σε ένα κοντινό πάρκο, για να αποκομίστε παρόμοια οφέλη. Ακόμη και μια ματιά σε έναν δεντρόφυτο δρόμο ή στο μπλε του ουρανού, από το παράθυρο του γραφείου σας, θα ενισχύσει τη διάθεση και την παραγωγικότητά σας.

Κάντε τα μικρά πράγματα να μετράνε

Το ξυπνητήρι σας χτύπησε εγκαίρως για να πάτε στη δουλειά το πρωί. Αν η σκέψη αυτή δε σας γεμίζει χαρά, αναρωτηθείτε τι θα είχε συμβεί αν δεν είχε χτυπήσει καθόλου; Θα είχατε ξυπνήσει αργά, θα τρέχατε να προλάβετε, μπορεί να ξεχνάγατε την τσάντα σας και τελικά να φτάνατε στο γραφείο αναμαλλιασμένοι. Ακόμη χειρότερα, τι θα γινόταν αν δεν ξυπνάγατε καθόλου;

Σε μια τυπική ημέρα, άπειρα πράγματα πάνε όπως είναι προγραμματισμένα: το μπάνιο έχει ζεστό νερό, τα αγαπημένα σας δημητριακά είναι στο ντουλάπι, το αυτοκίνητό σας δουλεύει και ο υπολογιστής σας είναι ανοιχτός. Είμαστε συχνά σε «αυτόματο πιλότο» και δεν εκτιμάμε τα καλά πράγματα γύρω μας. Αντί να μιζεριάζετε, επικεντρωθείτε στα θετικά που είναι ακριβώς μπροστά σας.

Ακολουθήστε τα «πάθη» σας

Τα πάθη μας, μας καθοδηγούν. Αλλά μερικοί από εμάς έχουμε «κολλήσει» τόσο στην καθημερινή ζωή μας, που τα παραμελούμε. Κάντε στον εαυτό σας την εξής ερώτηση: «Αν ο Θεός παρουσιαζόταν και μου έλεγε να ακολουθήσω τα όνειρά μου, τι θα έκανα πρώτα;».

Νιώθετε εγκλωβισμένοι; Ήρθε η ώρα για μια βοήθεια από το παρελθόν. Τι σας άρεσε να κάνετε ως παιδί; Ποιους νιώθετε πραγματικά φίλους σας; Πότε αισθανθήκατε πραγματικά ευτυχισμένοι τελευταία και τι είχε συμβάλει σε αυτό;

Οι απαντήσεις μπορεί να σας βοηθήσουν να ξαναβρείτε τα πάθη σας. Για περισσότερες ιδέες, κάντε μια λίστα με πράγματα που θέλατε πάντα να κάνετε και κάντε τα. Χορέψτε tango, μάθετε γερμανικά, ξεκινήστε αναρρίχηση, γράψτε ένα ποίημα ... οτιδήποτε θέλετε να κάνετε για σας.

Συγχωρήστε τον εαυτό σας

Οι αεροπορικές εταιρείες έχουν ένα όριο, όσον αφορά στις αποσκευές που μπορείτε να έχετε μαζί σας. Κρίμα που δεν μπορούμε να θέτουμε όρια στον εαυτό μας, όταν πρόκειται για… συναισθηματικές αποσκευές. Το να κατηγορούμε τον εαυτό μας για τα λάθη του παρελθόντος, μας αποτρέπει από το να ευτυχήσουμε στο παρόν.

Το «κλειδί» για συγχωρήσουμε τον εαυτό μας, είναι να κατανοήσουμε και να αποδεχθούμε τα λάθη μας και να μάθουμε από αυτά. Πώς μας έχουν κάνει πιο δυνατούς και σοφούς; Χρησιμοποιήστε τα διδάγματα του παρελθόντος για να λάβετε καλύτερες αποφάσεις σήμερα. Η συγχώρεση είναι μια συνεχής διαδικασία. Μπορεί να πάρει μήνες, ακόμη και χρόνια. Αλλά εν τω μεταξύ, εστιάστε στο παρόν.


Ζήστε την κάθε στιγμή

Οι βόλτες για ποτό, οι κοινωνικές εκδηλώσεις ή μια ημέρα άδειας από τη δουλειά, μπορεί να σας κάνουν να περνάτε καλά. Αλλά τι γίνεται με το υπόλοιπο της ζωής σας; Τι γίνεται με το χρόνο που αφιερώνετε στη δουλειά ή σε υποχρεώσεις;

Οι περισσότερες ώρες της ζωής μας, ξοδεύονται σε «εργασίες» που μπορεί να μην έχουμε σκεφτεί, όπως το να βάζουμε βενζίνη, να βρισκόμαστε «κολλημένοι» στην κίνηση, ή στην ουρά στο σούπερ μάρκετ. Ωστόσο, συχνά απορρίπτουμε αυτές τις στιγμές, θεωρώντας πως δεν αποτελούν μέρος της πραγματικής ζωής μας.

Με αυτή την στάση, χάνουμε το 80% της ζωής μας, καθώς, αν υπάρχει κάτι που μοιάζει με μια μαγική σφαίρα, είναι η δυνατότητα να βρισκόμαστε πλήρως παρόντες σε όλα, απολαμβάνοντας κάθε στιγμή της ζωής μας.

Ζείτε τη ζωή σας στο έπακρο;

Ο Τζέιμς Ντιν είπε κάποτε, «ονειρέψου σα να ζεις για πάντα, ζήσε σα να ήταν να πεθάνεις σήμερα». Εκπληρώνετε τις επιθυμίες και τα «θέλω» σας, ή είστε «σκλάβοι» της καθημερινότητας;


Από το  clickatlife.gr

Κοινωνικό παιδί ή όχι???

Η ανάπτυξη της κοινωνικότητας του παιδιού αποτελεί μεγάλη πρόκληση, η οποία καθορίζει σε μεγάλο βαθμό την αυτοπεποίθησή του, τις φιλίες του και την προσαρμογή του στη σχολική ζωή.
Η ανάπτυξη της κοινωνικής συμπεριφοράς έρχεται ως αποτέλεσμα της επικοινωνίας με τα πρώτα πρόσωπα του περιβάλλοντος του παιδιού. Η επικοινωνία αυτή είναι δυναμική και σταδιακή διαδικασία.(Της Ιωάννας Λούβη, ειδικής παιδαγωγού, και του Γιώργου Καλύβη, λογοπεδικού)

Στην προσχολική ηλικία
Μερικά από τα πιο σημαντικά σημεία αυτής της ανάπτυξης κατά την προσχολική ηλικία είναι τα ακόλουθα:
-Ως 8 μηνών – Ξεκινάει η κοινωνική επαφή με απλά κοιτάγματα, χαμόγελα και άπλωμα χεριού
-9-13 μηνών – Τα παιδιά μαλώνουν και το ένα προσπαθεί να πάρει τα παιχνίδια του άλλου
-Έως τα 4 χρόνια, αναζητούν σύντροφο που παίζει μαζί τους, πλάι, ή παράλληλα. Δεν συνεργάζονται. Περιορίζονται, όμως, οι τσακωμοί.
-Μετά τα 4 χρόνια, τα παιδιά παίζουν ομαδικά παιχνίδια με εποπτεία ενός ενήλικα. Οι σχέσεις τους είναι, όμως, ακόμα εγωκεντρικές και αναπτύσσεται ο ανταγωνισμός μεταξύ τους. Σε γενικές γραμμές, όμως, οι φιλίες σε αυτήν τη φάση χαρακτηρίζονται από φιλικότητα και συνεργατικότητα.

Όταν πηγαίνει σχολείο
Από τα 7 και μετά, τα παιδιά μπορούν να οργανώσουν και να παίξουν συνεργατικό και φιλικό παιχνίδι. Επιδιώκουν πιο μακροχρόνιες και δεσμευτικές σχέσεις, και μεγαλύτερη ευαισθησία στις ανάγκες και στα συναισθήματα των φίλων τους. Σε αυτό το στάδιο, οι φιλίες που αναπτύσσονται, γίνονται πιο σταθερές, καθώς δημιουργείται η διάθεση για συμμόρφωση στους κανόνες της ομάδας.
Όσoν αφορά τις δραστηριότητες την ώρα του παιχνιδιού, ενώ στην αρχή τα παιδιά περιορίζονται στο να παίζουν παιχνίδια με τους φίλους τους, σιγά σιγά προτιμούν να αθλούνται μαζί, να βγαίνουν βόλτα, να συζητούν και να μοιράζονται τα προβλήματά τους.
Αν δυσκολεύεται στις κοινωνικές του συναναστροφές:
-Παρατηρείτε τη συμπεριφορά του παιδιού σας σε διάφορες κοινωνικές καταστάσεις (π.χ. στη σχολική τάξη, όταν παίζει κ.λπ.), για να κατανοήσετε τις ικανότητες και τις αδυναμίες του.
-Δημιουργήστε μαζί με το παιδί ένα «σύστημα ειδοποίησης» (π.χ., ακουμπήστε τη μύτη σας με το δάχτυλό σας), μέσω του οποίου το παιδί θα παίρνει το μήνυμα ότι χρειάζεται ν' αλλάξει τη συμπεριφορά του.
-Γράψτε το παιδί σε ομαδικές δραστηριότητες και λάβετε υπόψη σας τα ενδιαφέροντα και τις ιδιαίτερες ικανότητές του.
-Διαρκώς να ενισχύετε την πληροφόρηση του παιδιού σε θέματα που σχετίζονται με την κοινωνικοποίησή του (π.χ., τα σπίτια με μονό αριθμό βρίσκονται στη μία πλευρά του δρόμου, η μαγιονέζα πρέπει να διατηρείται στο ψυγείο, ο ταχυδρόμος περνάει μόνο μία φορά τη μέρα κ.ο.κ.).
-Χρησιμοποιήστε τη βόλτα με το αυτοκίνητο, την εκδρομή ή το ταξίδι σαν ευκαιρία για πληροφόρηση. Επισκεφθείτε μαζί μουσεία, πάρκα, φίλους ή συγγενείς και στο τέλος της ημέρας συζητήστε για ό,τι κάνετε.
-Κάντε ευκολότερες για το παιδί τις καταστάσεις που απαιτούν μετάβαση από μια ευχάριστη δραστηριότητα (π.χ., ένα παιχνίδι) σε μια λιγότερο ευχάριστη (π.χ., ασκήσεις μαθηματικών). Φροντίστε να δώσετε στο παιδί κάποιο προειδοποιητικό σημάδι πριν από το τέλος της δραστηριότητας και ενημερώστε το για το πόσος χρόνος απομένει για την ολοκλήρωση της δραστηριότητας.
Σε περιπτώσεις που ανησυχείτε ότι το παιδί σας είναι μοναχικό ή παρουσιάζει επιθετική συμπεριφορά, ζητήστε βοήθεια από τον δάσκαλό του. Αν το παιδί συμμετέχει σε οποιοδήποτε είδος ομαδικού προγράμματος, όπως ομάδες παιχνιδιού, συζητήστε τις ανησυχίες σας. Ωστόσο, αν παρά τις προσπάθειες, το παιδί δεν γίνεται αποδεκτό, ίσως θα πρέπει ν' απευθυνθείτε σ' έναν ειδικό

Εγωκεντρισμός
Το εγωκεντρικό παιδί δεν μπορεί να υπολογίσει την προοπτική ενός άλλου προσώπου, κι αυτή η κατάσταση επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίον προσεγγίζει τις διαπροσωπικές σχέσεις. Γενικά, τα παιδιά είναι εγωκεντρικά στις σχέσεις τους, και το μόνο που τους ενδιαφέρει σε μια φιλία, αρχικά (ηλικία 4-5 ετών), είναι το παιχνίδι και όχι η στοργή και η αλληλοϋποστήριξη. Μεγαλώνοντας, αρχίζουν να ενδιαφέρονται για τη μονιμότητα μιας φιλίας, καθώς και για το πώς βλέπουν τα πράγματα οι φίλοι τους.

(από familylife.gr)

Γαλήνη Ψυχής... όπως το αντιλαμβάνεται ο καθένας...!!!

"Μην αγωνίζεσθε να διώξετε το σκοτάδι. Βρίσκεσθε στο σκοτάδι και θέλετε να απαλλαγείτε; Εσείς τι κάνετε; Διώχνετε με δύναμη το σκοτάδι, το χτυπάτε, αλλ' αυτό δεν φεύγει. Θέλετε φως; Ανοίξτε μια τρυπίτσα και θα έλθει μια ακτίνα του ήλιου, θα έλθει το φως. Αντί να διώχνετε το σκοτάδι, αντί να διώχνετε τον εχθρό, να μην μπει μέσα σας, ανοίξτε τα χέρια στην αγκάλη του Χριστού. Αυτός είναι ο πιο τέλειος τρόπος, να μην πολεμάτε, δηλαδή, απευθείας το κακό, αλλά να αγαπήσετε τον Χριστό, το φως Του, και το κακό θα υποχωρήσει."
Γέροντος Πορφυρίου Καυσοκαλυβίτου. 



 - Όπως ένα φυτό στρέφεται προς τον ήλιο για να παίρνει ζωή από τις ακτίνες του, έτσι και εγώ στρέφομαι συνεχώς προς το Θεό για να παίρνω ζωή  και ενέργεια από την Αγάπη Του.

- Καταλαβαίνω ότι όλα τα γεγονότα της ζωής μου έχουν κάποιο νόημα. Συνειδητοποιώ ότι όλες οι εμπειρίες είναι ευκαιρίες που μπορούν να συμβάλλουν στην ολοκλήρωση της προσωπικότητάς μου και στη σωτηρία μου. Λειτουργώ σαν ένας μετασχηματιστής. Μετασχηματίζω όλα τα αρνητικά σε θετικά. Ανακαλύπτω τα μαθήματα που κρύβονται στην οδύνη. Αξιοποιώ τις αρνητικές εμπειρίες για να γίνω καλύτερος άνθρωπος. Ωριμάζω μέσα από τις αντιξοότητες. Για να δυναμώσω μια μυϊκή ομάδα του σώματός μου την γυμνάζω και την καταπονώ. Η σωματική δύναμη δεν έρχεται μέσα από την ανάπαυση και τη ξεκούραση αλλά μέσα από τον κόπο και  την άσκηση. Έτσι και η ψυχική δύναμη δεν έρχεται μέσα από την ευχαρίστηση και την καλοπέραση αλλά μέσα από τις αντιξοότητες και τις δυσκολίες. Η ζωή με ευλογεί με τη δυνατότητα της οδύνης. Αναγνωρίζω την ευλογία που κρύβεται στη δυσκολία και χαίρομαι για την ευκαιρία που μου δίνεται να προοδεύσω ψυχολογικά και πνευματικά. Αναγνωρίζω το νόημα που κρύβεται σε αυτό που περνάω. Με τη βοήθεια του Θεού αξιοποιώ όλες τις ευκαιρίες που μου παρέχει η ζωή για να γνωρίσω καλύτερα τον εαυτό μου, να δυναμώσω ψυχολογικά και να πλησιάσω το Θεό.

- Ακόμη και αν νιώθω το Θεό μακριά μου γνωρίζω ότι σύμφωνα με το λόγο Του είναι πάντοτε μαζί μου, με φροντίζει, με αγαπά και με συγχωρεί. Ακόμη και οι Άγιοι δεν ένιωθαν πάντοτε μέσα τους την παρουσία του Θεού. Συχνά ένιωθαν τη σχέση τους με το Θεό να αδυνατίζει ή και να χάνεται και αυτό τους προκαλούσε αφόρητη οδύνη. Έμειναν όμως κοντά Του. Όχι με τα αισθήματα αλλά με την πράξη της ζωής. Έκαναν μεγάλο αγώνα, τραυματίστηκαν, απογοητεύτηκαν αλλά στο τέλος τα κατάφεραν. Ή μάλλον ο Θεός κατάφερε να τους σώσει και να τους χαρίσει την αιώνια χαρά. Δεν νίκησαν με τη δύναμή τους αλλά με τη δύναμη του Θεού. Αναγνώρισαν και αποδέχτηκαν την αδυναμία τους και αυτή η ταπείνωση τους οδήγησε στη σωτηρία.

 - Όπως το τζάκι θέλει συνεχώς ξύλα για να συνεχίσει να καίει έτσι και η ψυχή μου χρειάζεται συνεχώς το θείο λόγο για να παραμείνει ζωντανή, χαρούμενη και φωτεινή. Διαβάζω ψαλμούς, χωρία του Ευαγγελίου ή κείμενα Αγίων πατέρων που μου εμπνέουν χαρά και ελπίδα. Δεν περιμένω να μου έλθει το κέφι για να αρχίσω να διαβάζω. Αρχίζω το διάβασμα για να μου έλθει το κέφι. Τρώγοντας έρχεται η όρεξη.

- Τα αρνητικά αισθήματα απέναντι στους άλλους διώχνουν την εσωτερική ειρήνη και πυροδοτούν τη θλίψη και την περιθωριοποίηση. Λέω στους άλλους ότι λυπάμαι που τους στενοχώρησα εν γνώσει ή εν αγνοία μου. Αν κάποιος με έχει πληγώσει φροντίζω να τον κάνω να νιώσει άνετα μαζί μου ώστε να καταλάβει ότι τον έχω συγχωρήσει. Η συγχώρηση φέρνει την αρμονία στις προσωπικές μου σχέσεις και την εσωτερική γαλήνη στην ψυχή μου.

 - Θυμάμαι τις στιγμές που στο παρελθόν αισθάνθηκα την παρουσία και τη βοήθεια του Θεού στη ζωή μου. Αν έχω κρατήσει κάποιο ημερολόγιο με τις εμπειρίες μου, το ξαναδιαβάζω. Η απουσία του Θεού στη ζωή μου είναι μια πρόσκληση για να τον πλησιάσω.

Ραντεβού με τον
Ψυχολόγο
 - Συνεχίζω να κάνω με σταθερότητα κάποια μικρή προσευχή ή λίγες μετάνοιες (κανόνα) ανεξάρτητα από το πως αισθάνομαι. Με αυτό τον τρόπο κρατάω ζωντανή τη σχέση μου με τον Θεό. Μένω ανοιχτός απέναντί Του ώστε να μπορέσω να δεχτώ τη Χάρη και τη βοήθειά Του.

 - Δεν περιμένω να δω άμεσα τα αποτελέσματα των προσπαθειών μου. Κάνω με απλότητα αυτό που γνωρίζω ότι μπορεί να με ωφελήσει. Δεν απαιτώ όμως να νιώσω καλύτερα. Η ανάγκη μου για άμεση βελτίωση μπορεί να με οδηγήσει στην απογοήτευση. Κάνω ήσυχα και αβίαστα αυτό που είναι ωφέλιμο για την προσωπική μου πορεία. Αφήνω τα αποτελέσματα στην αγάπη του Θεού.

 - Προσπαθώ να μην αποκοπώ από την Εκκλησία. Αν και ίσως μου φαίνεται δύσκολο, προσπαθώ να πηγαίνω έστω και για λίγο στις Ακολουθίες. Δεν τα βάζω με τον εαυτό μου όταν δεν τα καταφέρνω. Με προτρέπω με σεβασμό και συγκατάβαση να κάνω αυτό που μπορεί να ξυπνήσει μέσα μου τη χαρά και την ελπίδα στον Χριστό.

 - Αναζητώ ένα δίκτυο στήριξης σε ανθρώπους οι οποίοι έχουν Αγάπη και νιώθουν τον Θεό. Φροντίζω να περνάω όσο περισσότερο χρόνο γίνεται μαζί τους. Δεν τους γίνομαι βάρος αλλά τους βοηθώ με το να τους δίνω την ευκαιρία να με βοηθήσουν.

 - Συμφιλιώνομαι με την αδυναμία μου να ξεπεράσω τις δυσκολίες μόνο με τις δικές μου δυνάμεις. Συμφιλιώνομαι με την αδυναμία μου να προσευχηθώ ή να πιστέψω περισσότερο.


Γιατί ψυχή μου λυπάσαι τόσο πολύ και με ταράζεις τόσο; Να ελπίζεις στη βοήθεια του Θεού. Θα εξομολογηθώ σε Αυτόν και θα Τον υμνήσω. Αυτός είναι η σωτηρία μου και ο Θεός μου. Ελεύθερη απόδοση στη Νέα Ελληνική, δική μου.


- Γνωρίζω πως ο Θεός είναι άνευ όρων αγάπη. Δεν με τιμωρεί για κάποια αμαρτία μου. Ο Θεός θέλει να αισθάνομαι πάντοτε χαρά και ευτυχία. Με την ανθρώπινη λογική δεν μπορώ να καταλάβω γιατι ο Θεός επιτρέπει τη δυσκολία που περνάω. Δεν προσπαθώ με το ζόρι να καταλάβω το μυστήριο της οδύνης στη ζωή μου. Απλά συμφιλιώνομαι με οτιδήποτε συμβαίνει και αναθέτω την ελπίδα μου στο Θεό. Μέσα από την οδύνη ωριμάζω ως χριστιανός και ως άνθρωπος. Οι δοκιμασίες που περνάω σύντομαι θα περάσουν. Στο τέλος θα νικήσει σίγουρα η Αγάπη του Θεού.

 - Μιλάω γι αυτό που αισθάνομαι. Οι άνθρωποι που διαθέτουν πνευματική ωριμότητα μπορούν να με καταλάβουν και να με αποδεχτούν απόλυτα χωρίς να με κρίνουν. Άλλωστε είναι πιθανόν να έχουν περάσει και οι ίδιοι ανάλογες δυσκολίες. Είναι βέβαιο ότι χιλιάδες ή εκατομμύρια άνθρωποι έχουν αντιμετωπίσει προβλήματα σαν τα δικά μου ή και σοβαρότερα και τα έχουν ξεπεράσει. Εκφράζω με αυθορμητισμό και ειλικρίνεια στα πνευματικά αδέλφια που εμπιστεύομαι αυτό που αισθάνομαι.

 - Εξομολογούμαι στον πνευματικό μου και ζητάω στήριξη και συμπαράσταση από αυτόν με λόγια, πράξεις και προσευχή. Δεν του ζητώ να μου δώσει μόνο συμβουλές ούτε να τελέσει απλά το μυστήριο της εξομολόγησης. Τον παρακαλώ ευγενικά να μου σταθεί σαν πατέρας και αδελφός. Σαν πραγματικός πατέρας και πραγματικός αδελφός. Να ζήσει το πρόβλημά μου σαν δικό του πρόβλημα και να με στηρίξει με την έμπρακτη αγάπη του.

 - Οι άνθρωποι της Εκκλησίας με αγαπούν και θα ήθελαν να με βοηθήσουν. Δεν σημαίνει όμως ότι όλοι γνωρίζουν τον καλύτερο τρόπο με τον οποίο θα μπορούσαν να με βοηθήσουν. Δεν μπορούν να μαντέψουν τι ακριβώς είναι αυτό που χρειάζομαι. Τους εξηγώ με λεπτομέρειες τι είναι αυτό που θα ήθελα να κάνουν για μένα.
Είναι πιθανόν, χωρίς να το θέλουν, να πουν ή να κάνουν κάτι που θα με ενοχλήσει. Αυτό είναι φυσικό να συμβεί κάποια στιγμή ιδιαίτερα επειδή σε αυτή τη φάση της ζωής μου είμαι ιδιαίτερα ευαίσθητος και ευάλωτος. Συγχωρώ τα μικρά σφάλματα των άλλων και τους εξηγώ αναλυτικά τι είναι αυτό που με ενοχλεί και με ποιο τρόπο θα ήθελα να με αντιμετωπίζουν. Τους βοηθώ να με βοηθήσουν εξηγώντας τους αναλυτικά αυτό που αισθάνομαι και αυτό που χρειάζομαι.

 - Ιδιαίτερα σε μια περίοδο της ζωής μου που νιώθω έντονα αρνητικά αισθήματα άγχους και θλίψης είναι φυσικό να μην αισθάνομαι τη Χάρη και τη βοήθεια του Θεού. Δεν επιδιώκω να νιώσω με το ζόρι την παρηγοριά και τη Χάρη του Θεού. Απλά ησυχάζω με αυτό που αισθάνομαι και αυτό που μου συμβαίνει ενώ παραμένω δεκτικός στη βοήθεια του Θεού. Δεν αλλάζω τον εαυτό μου με τις δικές μου δυνάμεις. Είμαι όμως έτοιμος να δεχτώ τη Χάρη του Θεού όταν με επισκεφτεί. Το έλεος του Θεού θα με αναζητήσει. Η Αγάπη του Θεού θα έλθει σε βοήθειά μου. Εγώ απλά δεν χρειάζεται να την εμποδίσω. Επιτρέπω στην Αγάπη του Θεού να εργαστεί τη σωτηρία μου. Η Αγάπη του Θεού θα με βοηθήσει ακόμη και όταν δεν θέλω. Αλλά αν το θέλω και το επιτρέπω θα είναι πιο εύκολο να το νιώσω. Ο ρόλος μου είναι απλά να διευκολύνω τη Χάρη να με ελευθερώσει από αυτό που με βασανίζει. Όταν και όπως ο Θεός γνωρίζει με την άπειρη σοφία Του.
Σιγά σιγά θα σας επισκέπτεται η χάρις. Θα μπαίνετε μες στη χαρά.
Θ' αρχίσετε να ζείτε στην ειρήνη, οπότε μετά θα γίνετε πιο δυνατοί με τη θεία χάρη. Δεν θα θυμώνετε, δεν θα εκνευρίζεστε, δεν θα παρεξηγείτε, δεν θα κατακρίνετε, θα τους δέχεστε όλους με αγάπη.
Γέροντος Πορφυρίου Καυσοκαλυβίτου. Βίος και Λόγοι. εκδ. Ιερά Μονή Χρυσοπηγής. Χανιά 2003, σελ. 269.

- Είναι φυσικό να φοβάμαι και να αμφιβάλλω για την σχέση μου με το Θεό και τους πνευματικούς μου πατέρες και αδελφούς. Αυτό οφείλεται στην ανασφάλειά μου. Συμφιλιώνομαι με τους φόβους και τις αμφιβολίες μου χωρίς να επιδιώκω να απαλλαγώ από αυτές. Όταν θα με στερεώσει και δυναμώσει η Χάρη του Θεού όλα τα αρνητικά αισθήματα θα φύγουν από μόνα τους. Όπως το φως διώχνει το σκοτάδι έτσι και η Αγάπη του Θεού διώχνει το φόβο, τη θλίψη και την αμφιβολία.

 - Τα αρνητικά αισθήματα επηρεάζουν τον τρόπο που σκέπτομαι, συμπεριφέρομαι και σχετίζομαι με τους άλλους. Είναι φυσικό όταν νιώθω κατάθλιψη να δυσκολεύομαι να προσευχηθώ, να εκκλησιασθώ ή να μελετήσω ψυχωφελή βιβλία. Είναι φυσικό να νιώθω ότι ο Θεός με έχει εγκαταλείψει ή ότι είμαι ένοχος απέναντί του. Η ψυχολογική μου ζωή επηρεάζει την πνευματική και το αντίστροφο. Όμως ο Θεός είναι πάντοτε κοντά μου και με προστατεύει ακόμη και όταν δεν το καταλαβαίνω.

 - Επαναλαμβάνω συχνά προτάσεις αγίων πατέρων ή της Αγίας γραφής που αναφέρονται στην αγάπη, τη στήριξη και τη συγχωρητικότητα του Θεού.

 - Επαναλαμβάνω μέσα μου συνεχώς την παρακάτω προσευχή:
“Κύριε Ιησού Χριστέ Υιέ του Θεού χάρισε μου αντί για θλίψη - χαρά, αντί για θυμό -  αγάπη, και αντί για άγχος - γαλήνη.”
Ή
“Κύριε Ιησού Χριστέ Υιέ του Θεού χάρισε μου χαρά, αγάπη και ειρήνη.”

Η ευχή του Ιησού το «Κύριε Ιησού Χριστέ, Υιέ του Θεού ελέησόν με» όταν επαναλαμβάνεται μέσα μου συνεχώς, με επιμονή και πραότητα φέρνει εσωτερική γαλήνη και ηρεμία. Η συναίσθηση ότι παραδίδω όλα μου τα προβλήματα και τις αδυναμίες στον παντοδύναμο Θεό της αγάπης μου δίνει κουράγιο, ενισχύει την αυτοπεποίθηση και μειώνει το φόβο. Η αδιάκοπη επανάληψη του ονόματος του Χριστού θεραπεύει την αρνητικότητα και με αναπαύει με τη δύναμη της Χάρης του Αγίου Πνεύματος. Με την προσευχή δεν είμαι μόνος, συντροφιά με την αδυναμία του. Παρεμβαίνει δυναμικά στη ζωή μου ο ίδιος ο Θεός, ο παντοδύναμος Θεραπευτής όλων των ασθενειών και όλων των αδυναμιών.
Προσεύχομαι με κάθε τρόπο, όπως μπορώ και αυτό μου δίνει ένα στήριγμα ένα αποκούμπι που τόσο πολύ το έχω ανάγκη. Ακόμη και όταν δεν πιστεύω στο Θεό (και είναι φυσικό να μην πιστεύω αν δεν Τον γνωρίζω) επαναλαμβάνβω νοερά μέσα μου την ευχή του Ιησού το "Κύριε Ιησού Χριστέ Ελέησόν με".
Μπορώ ακόμη να μιλήσω ελεύθερα στον Θεό σαν να είναι πατέρας μας ή ένα ένα πολύ αγαπητό πρόσωπο που μπορεί να με βοηθήσει.
"Θεέ μου δεν σε γνωρίζω αλλά σε παρακαλώ να με βοηθήσεις να ξεπεράσω αυτά τα αρνητικά αισθήματα διότι υποφέρω πολύ. Σε παρακαλώ βοήθησέ με".
Και πάλι συνεχίζω επαναλαμβάνοντας πολλές φορές την ευχή του Ιησού . Δεν πρέπει όμως να περιμένω γρήγορα και σημαντικά αποτελέσματα. Λέω την ευχή και αφήνω τον Θεό να λειτουργήσει μέσα μου την βοήθειά Του όπως Εκείνος γνωρίζει. Προσευχόμαι χωρίς να εξετάζω το αποτέλεσμα, χωρίς να περιμένω κάτι. Σιγά-σιγά θα συντελείται μέσα μου η αλλαγή. Η ανάπτυξη της σχέσης μου με το Θεό είναι θεραπευτική.

 - Επαναλαμβάνω μέσα μου συνεχώς τις παρακάτω προτάσεις:
Με τη βοήθεια και τη Χάρη του Θεού:
Ξεπερνώ όλους τους φόβους και τις ανασφάλειες.
Εκφράζω με τόλμη τις σκέψεις και τα συναισθήματά μου.
Εξαγνίζω το παρελθόν μου.
Βελτιώνω τις σχέσεις μου.
Εμπιστεύομαι την Αγάπη του Θεού.
Χαίρομαι την κάθε στιγμή της ζωής μου.
Μαθαίνω από κάθε εμπειρία μου.
Παραμένω ψύχραιμος, ήρεμος και γαλήνιος.
Επίσης:
Ο Θεός είναι πάντοτε μαζί μου.
Ο Θεός συγχωρεί όλα μου τα λάθη.
Ο Θεός με στηρίζει με την Αγάπη του.
Ο Θεός με αγαπά πάντοτε, άνευ όρων.
Ο Θεός μου χαρίζει απεριόριστες δυνατότητες.
Με τη βοήθεια του Θεού μπορώ να τα καταφέρω.
Η ζωή μου δεν προσδιορίζεται από την τυχαιότητα αλλά προστατεύεται κατά πάντα από τον ίδιο το Θεό.
Η Χάρη του Θεού μου χαρίζει δύναμη, υγεία, ελπίδα, ζωντάνια, ηρεμία, φως, αισιοδοξία, χαρά, ευτυχία.

 - Όσο μπορώ συντονίζω τις πράξεις μου με το θέλημα του Θεού. Κάνοντας υπακοή στο θέλημα του Θεού βοηθώ τον εαυτό μου να κάνει την καλύτερη επιλογή σε κάθε περίσταση. Ο Θεός θέλει από εμένα αυτό που με βοηθά περισσότερο. Οι εντολές του Θεού είναι οι κατευθυντήριες γραμμές που μπορούν να με οδηγήσουν σε μια καλύτερη ζωή και στη λύτρωση από κάθε κακό. Οι εντολές δεν είναι αστυνομικές ή δικαστικές αποφάσεις που επιβάλλονται από μια εξωτερική εξουσία. Οι εντολές είναι οι απαραίτητες οδηγίες για να προχωρήσω και να ολοκληρώσω με τον καλύτερο τρόπο το ταξίδι της ζωής. Το θέλημα του Θεού δεν είναι ένα ατομικό, εγωκεντρικό θέλημα που μου επιβάλλεται με αυστηρότητα. Το θέλημα του θεού συνιστά έκφραση της Αγάπης Του που στοχεύει να με βοηθήσει να πλησιάσω την τελειότητα. Το θέλημα του θεού είναι το καλύτερο φάρμακο για τον εαυτό μου. Αυτό που ο Θεός θέλει, είναι αυτό που εγώ χρειάζομαι.

Μέχρι τα γηρατειά σας εγώ είμαι ο Θεός σας και μέχρι τα βαθιά σας γεράματα εγώ θα σας στηρίζω. Εγώ σας έπλασα και εγώ θα σας σηκώσω αν πέσετε, εγώ θα σας υποστηρίξω και θα σας σώσω.
Ελεύθερη απόδοση στη Νέα Ελληνική, δική μου.
- Τα κλειδιά της αυτογνωσίας και της προσωπικής μου ανάπτυξης κρύβονται στη σκιά και το σκοτάδι της καθημερινότητας. Αξιοποιώ την ενέργεια που κρύβεται στις αντιξοότητες της καθημερινής ζωής για να προχωρήσω στην πνευματική μου πορεία. Δεν προσδοκώ να απαλλαγώ οριστικά από την οδύνη. Μαθαίνω να χαίρομαι μαζί με τις δυσκολίες.

 - Αποσπώ την προσοχή μου από τα προβλήματα και τις αδυναμίες μου και βλέπω τον εαυτό μου μέσα από το πρίσμα της αιωνιότητας. Συνειδητοποιώ ότι είμαι εικόνα του Θεού. Θέλω να μάθω να σκέπτομαι, να αισθάνομαι και να συμπεριφέρομαι όπως ο Χριστός.

 - Επιτρέπω μέσα από μένα να εκδηλωθεί η αγάπη του θεού στον κόσμο. Στο βαθμό που μπορώ γίνομαι αγάπη για τους γύρω μου. Αν δεν είναι δυνατόν να πάρω αγάπη από τους άλλους προσπαθώ όσο μπορώ να δώσω αγάπη. Σιγά-σιγά μαθαίνω να παίρνω δίνοντας, να κερδίζω χάνοντας.
(του Νικήτα Καυκιού)

Οικονομική κρίση και οι επιδράσεις της στην οικογένεια

Η κρίση στην ελληνική οικονομία είναι γεγονός και όλοι βιώνουμε τις συνέπειες στην καθημερινή ζωή. Μειώσεις μισθών, αυξήσεις σε φόρους, μικρή διακίνηση χρήματος στην αγορά, συμβάλλουν στις αλλαγές του, μέχρι τώρα, τρόπου ζωής μας. Και όσον αφορά τις οικογένειες, και ειδικά τους γονείς που αντιμετωπίζουν τις ίδιες με πριν απαιτήσεις από τα παιδιά τους, αλλά με λιγότερα διαθέσιμα μέσα, το αίσθημα της απόγνωσης κυριαρχεί.

 Υπάρχει, όμως, τρόπος επιβίωσης της κρίσης, τουλάχιστον ψυχολογικός, και υπάρχει δυνατότητα να μετατραπεί η κρίση σε ευκαιρία.

 Ειδικά, εάν αναλογιστούμε ότι ένας από τους λόγους της κρίσης στην Ελλάδα δεν έχει να κάνει μόνο με τη διεθνή χρηματοοικονομική κρίση, καθώς η χώρα μας έχει, εδώ και πολλά χρόνια, προβλήματα με το δημόσιο έλλειμμα και το δημόσιο χρέος της.

 Και από ψυχολογική και κοινωνιολογική σκοπιά υπάρχουν πολλά περιθώρια για αλλαγές που θα βοηθήσουν στο να αντιμετωπιστεί ευκολότερα η κρίση στη χώρα μας.

Κρίση και οικογένεια

Η οικονομική κρίση επηρεάζει και τα παιδιά που μέχρι τώρα είχαν μάθει να ζουν με ένα συγκεκριμένο τρόπο. Ο τρόπος ζωής τους αλλάζει και δεν καταλαβαίνουν το γιατί, καθώς κανείς δεν τους έχει ενημερώσει, έστω και στοιχειωδώς, για τις νέες αλλαγές. Αντί αυτού, βλέπουν στεναχωρημένους τους γονείς τους, που απολογούνται γιατί δεν έχουν να πληρώσουν για ένα επιπλέον παιχνίδι που ζητάνε, γονείς που θυμώνουν, προκειμένου να απαντήσουν σε επίμονα ερωτήματα των παιδιών σχετικά με το πότε θα αγοραστεί ένα νέο ρούχο, που μέχρι πριν από λίγο το έπαιρναν αμέσως μόλις το ζητούσαν, και απελπισμένους γονείς, που ντρέπονται, αλλά είναι υποχρεωμένοι να δικαιολογηθούν στον ιδιοκτήτη φροντιστηρίου των Αγγλικών γιατί καθυστέρησαν τα δίδακτρα. Και όλα αυτά γίνονται, τις περισσότερες φορές, με μεγάλη μυστικότητα, για να μη στεναχωρηθούν τα παιδιά, τα οποία παραδόξως είναι και οι άμεσοι αποδέκτες της κρίσης, καθώς ζουν τη μεταβλητότητα στη ζωή τους.

 Τι πρέπει να κάνουν οι γονείς

 Πρώτα από όλα, οι γονείς θα πρέπει να ενημερώσουν τα παιδιά τους. Αυτή η διαδικασία θα γίνει με απλά λόγια. Δεν χρειάζεται να τρομοκρατούνται τα παιδιά και να πιστεύουν ότι τους περιμένει ένα μαύρο και ζοφερό μέλλον. Θα πρέπει να γίνει ενημέρωση της νέας κατάστασης και να δοθεί η οπτική ότι αυτή η κατάσταση δεν αφορά μόνο τη συγκεκριμένη οικογένεια, αλλά την πλειοψηφία των οικογενειών στην Ελλάδα. Στη συνέχεια, θα τονίσουμε ότι πάντα υπάρχει προοπτική σε κάτι που συμβαίνει και ότι ο καθένας αντιμετωπίζει την κρίση, όπως άλλωστε και κάθε κρίση στη ζωή του, με το δικό του ιδιαίτερο τρόπο.

Μπορούμε να αξιοποιήσουμε την κρίση και να γίνουμε καλύτεροι. Όπως, για παράδειγμα, ο μαθητής που κατανοεί ότι το φροντιστήριο είναι μια ανάγκη που δυσκολεύονται να καλύψουν οι γονείς του και καταβάλλει μεγαλύτερη προσπάθεια στα μαθήματα. Επίσης, μπορούν να οριστούν δουλειές που, ανάλογα με την ηλικία, μπορεί να κάνει το κάθε μέλος της οικογένειας, όπως το καθάρισμα του δωματίου. Θα πρέπει να δοθεί χρόνος για να εκφραστούν διάφορα συναισθήματα, όπως θυμός και θλίψη για τις αλλαγές και, μαζί, όλη η οικογένεια να ανακαλύψει τις προσαρμοστικές της ικανότητες, τις οποίες θα χρησιμοποιεί και σε μελλοντικές πιθανές δυσκολίες της.

 Όπως είπαμε, όμως, και πριν, η κρίση είναι και ευκαιρία, που σημαίνει ότι στο πλαίσιο αυτής της δύσκολης κατάστασης, τα παιδιά θα μάθουν κάποια μαθήματα που, διαφορετικά, δε θα μπορούσαν να το κάνουν.

 Και ένα μεγάλο μάθημα είναι και το να λέμε «όχι». Όπως και ένα μεγάλο μάθημα είναι να είμαστε σε θέση να αμφισβητούμε αντιλήψεις που δε λειτουργούν πλέον στην κοινωνική πραγματικότητά μας. Εάν, για παράδειγμα, έχουμε ταυτίσει τη διασκέδαση με το χρήμα και έχουμε κάνει συνώνυμο της ψυχαγωγίας την αγορά υλικών, ίσως να πρέπει να επανεκπαιδευτούμε - και εμείς και τα παιδιά μας - σε άλλες μορφές διασκέδασης, όπως ένας περίπατος στη φύση, η παρέα, η αναζήτηση φεστιβάλ που είναι ανοιχτά στο κοινό.

Οι νέες πηγές ευχαρίστησης μπορεί αρχικά να μας ξενίσουν, αλλά, στη συνέχεια, μπορεί να μας ανοίξουν ένα νέο κόσμο. Το να έρθουμε αντιμέτωποι με μια πραγματικότητα, όσο δύσκολη και εάν είναι και όσο φόβο και ανασφάλεια και αν μας γεννάει, μπορεί να μας πάει παρακάτω. Όπως η κρίση μάς δίνει τη δυνατότητα αναθεώρησης σε κρατικό επίπεδο, για να δούμε τι κάναμε λάθος και τι όχι, έτσι, λοιπόν, ας το κάνουμε και εσωτερικά, για να δούμε τι δουλεύει για εμάς και τι όχι.

(της κας Βασιλικής Σιγαλού  Ψυχολόγος – Παιδοψυχολόγος)

Γιατί κλέβουν τα παιδιά???..

Ας δούμε τώρα τι σημαίνει η έννοια της «κλεψιάς» στην παιδική ηλικία. Είναι κατασταλτικός παράγοντας η έναρξη από αυτή την ηλικία;;;


Το κατακτητικό αλλά και κτητικό ένστικτο ενός παιδιού διαφαίνεται από τα πρώτα χρόνια της ζωής του. Η έννοια «δικό μου είναι» και ο τρόπος που το διεκδικούν υποδηλώνει μία τάση του παιδιού  να ξεχωρίσει, να κατακτήσει, να νιώσει πολύ ξεχωριστό και στη συνέχεια σημαντικό. Όταν ένα παιδί στα 7 του χρόνια ακόμα δεν έχει ξεκαθαρίσει μέσα του τι σημαίνει η έννοια «κάνω  δικό μου κάτι που δεν μου ανήκει» τότε πολύ εύκολα και σχεδόν αυτόματα μπαίνει στην διαδικασία να «κλέβει». Χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή από τους ενήλικες όταν ένα παιδί «κλέβει», αρπάζει κάτι και θέλει να το κάνει μόνο δικό του, το κρύβει για να μην το βρουν, ή θα σκαρφιστεί κάποια δικαιολογία ώστε να αποφύγει τις συνέπειες.

Είναι λάθος να τιμωρηθεί αν δεν έχει καταλάβει ότι η πράξη του αυτή είναι παράβαση των ηθικών κανόνων, είναι να αντιμετωπίζονται ως παιδιά και όχι ως ενήλικες που γνωρίζουν πολύ ξεκάθαρα και συνειδητά το αποτέλεσμα των πράξεων τους. Χρειάζεται εξάσκηση και επαναληψιμότητα ώστε το παιδί να αρχίσει να ζητάει την άδεια του γονιού για να χρησιμοποιήσει πράγματα που δεν είναι δικά του. Αυτές είναι κάποιες βασικές κατευθυντήριες που ωθούν τα παιδιά να οριοθετούν το τι είναι δικό τους και τι όχι και να νιώθουν όμορφα και οικεία σ΄ότι τους ανήκει . Η λογική ικανοποίηση των αιτημάτων ενός παιδιού θα δυναμώσει την συνήθεια να ζητάει εκείνο που θέλει χωρίς να το παίρνει αυθαίρετα  επειδή έτσι του άρεσε. Από την άλλη η απόλυτη αυστηρότητα και τα πολλαπλά όχι ωθούν το παιδί να παύει να ζητάει και να παίρνει με το «έτσι θέλω» οτιδήποτε εφόσον έχει γίνει καταγραφή ότι, οτιδήποτε και αν ζητήσει  θα του το αρνηθούν.

Η άρνηση και η συνεχής τιμωρία δεν είναι επιθυμητοί τρόποι πειθαρχίας όπου το παιδί θα συνειδητοποιήσει την έννοια της ξένης ιδιοκτησίας και να μπορέσει να μετατρέψει το «ξένο» και το «κλέβω» σε «επιθυμώ» και «δικό μου». Σε ηλικίες προσχολικής φάσης ή και από τις πρώτες τάξεις του Δημοτικού είναι συχνό τα παιδιά να γυρνάνε στο σπίτι από το σχολείο και να έχουν στις τσέπες τους καραμέλες που άρπαξαν από το κυλικείο ή παιχνίδια , γόμες, μολύβια άλλων συμμαθητών τους. Η αντιμετώπιση αυτή χρειάζεται πειθαρχία αλλά και αυστηρότητα όχι όμως τιμωρία. Η αποδοκιμασία αυτή του παιδιού χρειάζεται να είναι σαφής και ανυποχώρητη, οι δικαιολογίες είναι μία πολύ συχνή άμυνα που χρησιμοποιούν οι γονείς για να μην υποστούν οι ίδιοι τις συνέπειες της διαπαιδαγώγησης τους. Η υποχώρηση, η ανεκτικότητα και οι ελαφρές δικαιολογίες υποθάλπουν την πράξη της κλοπής.

Με απλές εκφράσεις και παραδείγματα θα κατανοήσουν τα παιδιά την έννοια της ατομικής ιδιοκτησίας του ίδιου αλλά και του άλλου και ότι κανένας δεν μπορεί να θίξει ή να αγγίξει ότι ανήκει στον εκάστοτε κάτοχο του. Ό,τι πήρε, είναι να επιστραφεί άμεσα  και να ζητήσει συγνώμη από τον δικαιούχο του αντικειμένου.

Υπάρχουν περιπτώσεις παιδιών όπου κατά την σχολική τους περίοδο νιώθουν μειονεκτικά, ανασφαλή και προσπαθούν να δημιουργήσουν φίλους και παρέες μέσω του να δωροδοκήσουν τους πιο δημοφιλείς συμμαθητές τους για να νιώσουν αποδοχή και ότι ανήκουν σε ομάδα. Αυτή την πράξη την κάνουν παιδιά που και τα ίδια έχουν δωροδοκηθεί από τους γονείς τους ώστε να δείχνουν μία καλή συμπεριφορά. Για να βρεθεί το αντικείμενο που θα τους δώσει εκείνο που επιθυμούν είναι να κλέψουν, μ’ αυτό τον τρόπο πιστεύουν ότι θα γίνουν αρεστοί και σημαντικοί. Το κλέψιμο άλλοτε γίνεται ομαδικά όπου ο ένας είναι ο αρχηγός και κατευθύνει. Σ΄αυτή την περίπτωση μιλάμε και για μία γενικότερη αντικοινωνική συμπεριφορά διότι την πράξη της κλεψιάς ακολουθούν και πράξεις βανδαλισμού ή ακόμα και βία απέναντι σε άλλους ανθρώπους, μόνο και μόνο για να επιτύχουν το σκοπό τους, τον σκοπό που θα τους κάνει σημαντικούς και ικανούς στους «κυρίαρχους άλλους». Σ’ αυτές τις περιπτώσεις κάθε παιδί είναι να αντιμετωπίζεται ξεχωριστά και ατομικά, σύμφωνα με το οικογενειακό του υπόβαθρο και τις σχέσεις με τα μέλη της οικογένειας.

Τι νιώθουν και πως αντιδρούν οι γονείς όταν το παιδί τους «κλέβει»;;;;

Οι περισσότεροι από τους γονείς θεωρούν ότι είναι ένα βαρύ παράπτωμα η κλεψιά. Αρκετοί νιώθουν ντροπή διότι αυτό μπορεί να είναι «έξω» από τις νόρμες και την ηθική της οικογένειας τους. Το παιδί τιμωρείται αρκετά γ’ αυτό, κρυφά όμως από την υπόλοιπη ευρεία οικογένεια (όπως γιαγιάδες, θείους, ξαδέρφια). Προσπαθούν να το κρύψουν γερά, να μην διαρρεύσει τίποτα...!!!Πίσω από την πράξη μιας «ασήμαντης» κλοπής υποβόσκει μελλοντικά ένας ενήλικας εγκληματίας, βίαιος, αντικοινωνικά υπαρκτός, ένας άνθρωπος που θα καταστρέφει την ίδια του την ζωή με τις επιλογές του αλλά και των υπολοίπων. Έτσι λοιπόν όταν επικρατεί αυτή η σκέψη αρκετοί γονείς για να προλάβουν να την εξαλείψουν προβαίνουν σε αυστηρά μέτρα διαπαιδαγώγησης και τιμωριτικότητας.

Οι αιτίες που ένα παιδί «κλέβει» είναι γιατί θέλει να ικανοποιήσει το ανίσχυρο Εγώ του όπως θα υποστήριζαν κάποιοι ορθόδοξοι ψυχαναλυτές, τα παιδιά πολύ εύκολα περνούν από την διαδικασία να ξεχνούν τι τους ανήκει οπότε να «αρπάξουν» πολύ εύκολα εκείνο που δεν είναι δικό τους, θα νιώσουν μία οικειότητα και θα θελήσουν να το κρατήσουν. Τα παιδιά δεν σκέφτονται –και ίσως να μην χρειάζεται κιόλας- ως ενήλικες και οι ψυχοσυναισθηματικές βαθμίδες τους είναι τελείως διαφορετικές από εκείνων των ενηλίκων η σκέψη και το συναίσθημα τους είναι αλλιώτικο. Δηλαδή άλλη ερμηνεία θα δίναμε για ένα παιδί που «κλέβει» και μία άλλη για ένα νεαρό ενήλικα. Οι επιθυμίες των παιδιών είναι μεγάλες και η παρορμητικότητα τους υπερέχει από την λογική σκέψη. Η παιδική αυτοκυριαρχία είναι μικρότερη από εκείνη του ενήλικα, όπως επίσης και η οριοθέτηση του εαυτού. Ας αναφερθούμε σε κάποιο κοινό παράδειγμα:

Ο μικρός Νίκος «κλέβει» από το πορτοφόλι της μητέρας του χρήματα αγοράζει γλυκίσματα και παιχνίδια όπου μετά τα μοιράζει στους φίλους του. Οι τιμωρίες που υιοθετούν οι γονείς προς τον Νίκο δεν έχουν επιφέρει κάποιο αποτέλεσμα. Η ερμηνεία του Παιδοψυχολόγου είναι ότι ο Ν. είναι ένας «κακός» μαθητής που δυσκολεύεται, οι αποδόσεις του στα μαθήματα τον καθιστούν σε πολύ χαμηλή θέση στην τάξη. Ζώντας σ’ ένα περιβάλλον όπου τον καλομαθαίνουν, αισθάνεται ανήμπορος που στο σχολείο δεν μπορεί να κρατήσει τον πρωταρχικό του ρόλο και θέση που καταφέρνει επάξια στο σπίτι. Στο σχολείο παίρνοντας την θέση εκείνου που κάνει τους άλλους να γελούν και να παίρνει την προσοχή τους με τα «κλεμμένα» αντικείμενα που τους δωρίζει δημιουργεί στον εαυτό του μία εικόνα ψευτουπόληψης από την οποία σαν καλομαθημένο και αποτυχημένο παιδί δεν μπορεί να αποχωριστεί αλλά και βέβαια να διαχειριστεί (εφόσον είναι ένα ανήλικο παιδί!!). Με την βοήθεια Παιδαγωγών καθώς και η εκπαιδευτική αλλαγή που συντέλεσε στο οικογενειακό περιβάλλον του Ν. μπόρεσε να ενθαρρυνθεί να νιώθει «ωφέλιμο παιδί», μετά από λίγο καιρό οι επιδόσεις του στο σχολείο ανέβηκαν και πλέον δεν είχε την ανάγκη να αποχτήσει τον σεβασμό και την αποδοχή των συμμαθητών του χωρίς να μπαίνει στην διαδικασία με  «αθέμιτα μέσα» να γίνεται σημαντικός. Η ψυχοθεραπεία για τα παιδιά που «κλέβουν» χρειάζεται διακριτικότητα και πολύ λεπτούς χειρισμούς από τους ειδικούς. Χρειάζεται συνεργασία του ενήλικα με το παιδί το οποίο για να ωθείται σε τέτοιες πράξεις βρίσκεται σε μία δύσκολη εσωτερική αντίθεση προς τον εαυτό του και τους γύρω του. Στην θέση του παιδικού φόβου και του αισθήματος κατωτερότητας είναι να πάρει θέση η ασφάλεια, η οικειότητα και η εμπιστοσύνη, αυτό επιτυγχάνεται μ’ ένα ειδικευμένο παιδοψυχολόγο ή Παιδαγωγό και κυρίως με την κατάλληλη και σταθερή συνεργασία των γονέων.

Οι λόγοι που οδηγούν τα παιδιά να «κλέβουν»:

Για να τραβήξουν την προσοχή των άλλων όπως των γονιών, αν εκείνοι είναι υπερβολικά απασχολημένοι.
Ως αντιστάθμισμα στην έλλειψη αγάπης ή προσοχής, όπως αν οι γονείς είναι αυστηροί.
Επειδή το κάνουν και οι άλλοι συνομήλικοι, επιδιώκοντας ‘έτσι να κερδίσουν τον θαυμασμό της παρέας τους.
Από διάθεση για περιπέτεια ή από απερισκεψία, εφόσον επιθυμούν να αποκτήσουν όλο και περισσότερα από τα αγαθά με τα οποία τους βομβαρδίζει η σημερινή κοινωνική πραγματικότητα.
Σπανιότατα υπάρχουν παιδιά με εγκεφαλικές βλάβες ή με ψυχογενή τάση για κλέψιμο.


Τι είναι να κάνουν οι γονείς:

Όταν αντιληφθούν ότι το παιδί τους έκλεψε, καλό είναι να του εξηγήσουν ήρεμα ότι δεν αφαιρούμε κάτι από τους άλλους χωρίς πρώτα να τους ρωτήσουμε, αποφεύγοντας να δώσουν συνέχεια ή έμφαση.
Αν το χειριστούν σωστά, η πιθανότητα να ξαναπροσπαθήσει να κλέψει είναι μικρή.
Το παιδί, ιδίως στην προσχολική ηλικία, δεν καταλαβαίνει επαρκώς την διάκριση του «έχω» και του «δεν έχω».
Αν επανειλλημένα το παιδί καταφεύγει σε αυτή την πράξη, είναι απαραίτητο να αναλογιστούν για ποιο λόγο το κάνει και ενδεχομένως τι μήνυμα θέλει να τους περάσει.
Είναι σημαντικό να βελτιώσουν την επαφή τους με το παιδί.
Να του δείξουν εμπιστοσύνη.
Να του μάθουν τρόπους αυτοελέγχου.
Να του αναθέσουν πρωτοβουλίες και έτσι να ενισχύσουν την εικόνα που έχει για τον εαυτό του.
Στα μεγαλύτερα παιδιά, με την κλοπή σχετίζεται και το χαρτζιλίκι, σε τι ύψος και με ποιες προϋποθέσεις δίνεται.


Τι είναι να αποφεύγουν:

Να το απειλούν.
Να το υποτιμούν ή να το προσβάλουν.
Να του υιοθετούν την ταμπέλα του «κλέφτη».
Να το αναγκάζουν με την αυστηρότητα τους να τους λέει ψέματα προκειμένου να κρυφτεί. Μία τέτοια εσφαλμένη αντιμετώπιση ενδέχεται να γίνει η αφορμή για επανάληψη αυτής της συμπεριφοράς. 
Σχετικά με τους εφήβους: Αν ένας έφηβος «κλέψει» κάτι από τον γονιό, τότε ο δεύτερος θα χρειαστεί να πάρει πίσω το κλεμμένο αντικείμενο ή να ζητήσει από τον ‘έφηβο να του το επιστρέψει. Αν «κλέψει» από ένα γειτονικό μαγαζί ή από το χώρο του σχολείου θα χρειαστεί ο έφηβος να υποστεί ατομικά τις λογικές συνέπειες αυτής του της πράξης.

( της κας Βαϊτσου Δήμητρας
Ψυχολόγος - Ψυχοθεραπεύτρια)

ΥΙΟΘΕΣΙΑ... ΜΙΑ ΔΥΣΚΟΛΗ ΥΠΟΘΕΣΗ

1) Σε ποια ηλικία πρέπει ένα παιδί να μάθει ότι είναι υιοθετημένο;

Οι περισσότεροι γονείς που έχουν υιοθετήσει κάποιο παιδί προβληματίζονται στο πότε είναι η κατάλληλη στιγμή να το ανακοινώσουν. Η καλύτερη ηλικία για να μάθει το παιδί την αλήθεια για τους βιολογικούς γονείς του, είναι στην νηπιακή ηλικία, από 3 έως 5 ετών, καθώς θεωρείται εκείνη η εξελικτική περίοδος όπου το παιδί έχει αρχίσει να αντιλαμβάνεται και να κατανοεί τον εαυτό του και τον κόσμο. Εάν η συζήτηση αυτή πραγματοποιηθεί αργότερα, όταν το παιδί δηλαδή θα βρίσκεται σε μεγαλύτερη ηλικία, τότε θα νιώσει απογοήτευση και θυμό και αυτό ίσως επηρεάσει την εμπιστοσύνη που νιώθει προς το πρόσωπό τους. Σε περίπτωση που οι θετοί γονείς δεν το ενημερώσουν, υπάρχει πιθανότητα το παιδί να το μάθει από σχόλια του κοινωνικού περίγυρου. Αυτό μπορεί να κλονίσει την εμπιστοσύνη του και μπορεί να νιώσει ότι η υιοθεσία είναι κάτι το κακό ή κάτι για το οποίο υπάρχει ντροπή και για τους λόγους αυτούς είχε κρατηθεί μυστικό.

2) Με ποιόν τρόπο ο θετός γονιός πρέπει να πει στο παιδί του την αλήθεια;

Δεν υπάρχουν έτοιμες συνταγές και φράσεις για τον τρόπο που θα μπορούσαν οι γονείς να πουν την αλήθεια, καθώς αυτό θα στερούσε τον αυθορμητισμό των γονέων και τον τρόπο που οι ίδιοι εκφράζονται. Το παιδί έχει δικαίωμα και ανάγκη να μάθει ότι έχει άλλους βιολογικούς γονείς. Η αλήθεια θα πρέπει, επομένως να ειπωθεί από τους θετούς γονείς με απλό και φυσικό τρόπο ώστε να μπορεί να κατανοήσει. Ο τρόπος που θα ειπωθεί εξαρτάται από τη νοητική και συναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού. Απαντάμε στις ερωτήσεις του και του δίνουμε τόσες πληροφορίες όσες ζητάει και είναι έτοιμο να ακούσει. Αργότερα, το παιδί θα επανέλθει με κάποια άλλη ερώτηση και θα έχουμε την ευκαιρία να του δώσουμε κι άλλες πληροφορίες. Όταν οι θετοί γονείς δεν είναι σε θέση να απαντήσουν σε όλες τις ερωτήσεις του παιδιού, τότε μπορούν απαντήσουν στο παιδί πως δεν γνωρίζουν και δεν μπορούν να απαντήσουν στην ερώτηση του.

3) Το φύλο ή η φυλή του παιδιού παίζει κάποιο ρόλο σε αυτή την διαδικασία; Στα παιδιά άλλης φυλής ή διαφορετικού φύλου πως πρέπει να ειπωθεί η αλήθεια;
Τα αισθήματα και οι αντιδράσεις του παιδιού εξαρτώνται κυρίως από την ηλικία, το επίπεδο ωριμότητάς, και τον τρόπο που θα ειπωθεί η αλήθεια. Το αν θα είναι κορίτσι ή αγόρι ή παιδί από άλλη φυλή, δεν δείχνουν να παίζουν κάποιο σημαντικό ρόλο.

4) Εάν υπάρξει βίαιη αντίδραση από την πλευρά του παιδιού πως αντιμετωπίζεται;
Η αποκάλυψη της αλήθειας μπορεί να προκαλέσει αρνητικά συναισθήματα στο παιδί, όπως λύπη, θυμός, απογοήτευση, κ.α. Ο θυμός είναι ένα υγιές φυσιολογικό συναίσθημα, το οποίο, όταν το παιδί δεν μπορεί να διαχειριστεί αποτελεσματικά, μπορεί να έχει καταστροφικές επιπτώσεις τόσο για το ίδιο όσο και για τα αγαπημένα πρόσωπα του. Επομένως, δεν είναι ο θυμός αυτός καθ΄ αυτός επικίνδυνος, αλλά οι επιθετικές πράξεις του παιδιού. Σε αυτή την περίπτωση, οι γονείς πρέπει να δείχνουν ότι μπορούν να αντιμετωπίσουν τα συναισθήματα θυμού του παιδιού με ήρεμο τρόπο. Αυτό που προέχει επομένως, είναι οι γονείς να μάθουν να διατηρούν την ηρεμία τους δίνοντας έτσι ένα υγιές παράδειγμα αποτελεσματικής διαχείρισης του θυμού. Ταυτιστείτε συναισθηματικά με το παιδί και προσπαθήσετε να μπείτε στη θέση του και να καταλάβετε πώς μπορεί να νιώθει. Σε παιδιά μικρότερης ηλικίας, μία αγκαλιά, ένα χάδι ή η απόσπαση της προσοχής του σε πιο ευχάριστες δραστηριότητες, μπορεί να επιφέρει θετικά αποτελέσματα. Όταν το παιδί συνεχίζει να είναι επιθετικό, ζητήστε του να απομακρυνθεί από την πηγή της έντασης και πείτε του ότι θέλετε πολύ να συζητήσετε μαζί του όταν θα έχει ηρεμήσει. Δραστηριότητες όπως, να πάνε βόλτα, να διαβάσουν ένα βιβλίο ή να ακούσουν μουσική, μπορεί να έχουν εξίσου θετικά αποτελέσματα. Όταν ο θυμός υποχωρήσει, μπορείτε να συζητήσετε μαζί του την αιτία του θυμού και να το βοηθήσετε να βρει εναλλακτικές λύσεις διαχείρισης του θυμού.

5) Τι είναι αυτό που συνήθως φοβίζει τους θετούς γονείς για να πουν την αλήθεια;
Οι θετοί γονείς συχνά νιώθουν άγχος και αμηχανία γιατί φοβούνται συχνά ότι το παιδί θα τους απορρίψει και δεν θα τους θεωρεί γονείς του από τη στιγμή που θα αποκαλυφθεί η αλήθεια. Ακόμα, οι γονείς συχνά ανησυχούν ότι το ίδιο το παιδί θα πληγωθεί εάν μάθει την ιστορία της υιοθεσίας του. Φαίνεται ότι, η γνώση της υιοθεσίας και η αναγνώριση των συναισθημάτων του, βοηθάει πολύ περισσότερο το παιδί καθώς δίνεται η δυνατότητα να επεξεργαστεί τα συναισθήματα απώλειας, εγκατάλειψης, φόβου, ενοχής και μοναξιάς που συχνά συνδέονται με την υιοθεσία. Όταν οι γονείς παρέχουν στο παιδί ένα σταθερό και ασφαλές οικογενειακό περιβάλλον, όπου υπάρχει αγάπη, τρυφερότητα, εμπιστοσύνη και επικοινωνία, αποτελούν απαραίτητα στοιχεία, τα οποία θα συμβάλλουν στην αντιμετώπιση των δυσκολιών.6) Στις μονογονεϊκές οικογένειες τα πράγματα είναι πιο πολύπλοκα. Πως πρέπεινα αντιμετωπιστεί το θέμα ώστε το παιδί να λάβει συγχρόνως δυο απαντήσεις.Μία για την υιοθεσία και μία στο γιατί έχει μόνο ένα γονιό;Οι γονείς που ζουν μόνοι με τα θετά παιδιά τους καλούνται να αντιμετωπίσουν αλλαγές τόσο στον τρόπο ζωής τους όσο και στη συναισθηματική τους κατάσταση. Αυτές οι αλλαγές δημιουργούν μερικές φορές απογοήτευση, φόβο και θυμό, η σωστή διαχείριση των οποίων είναι απαραίτητη προϋπόθεση για μία υγιή εξέλιξη του παιδιού. Έως σήμερα γνωρίζουμε ότι, τα παιδιά μονογονεϊκών οικογενειών δεν έχουν χειρότερη εξέλιξη από τα παιδιά που μεγαλώνουν με τους δύο γονείς τους. Συνήθως τα παιδιά επηρεάζονται αρνητικά από τις κοινωνικές, οικονομικές και ψυχολογικές συνθήκες και όχι από την ίδια τη μονογονεϊκότητα. Η αποτελεσματική επικοινωνία, η οποία βασίζεται στην ειλικρίνεια, την εμπιστοσύνη και την αποκάλυψη της αλήθειας μεταξύ του θετού παιδιού και του μονογονέα, βοηθάει στην υγιή συναισθηματική και ψυχική ανάπτυξη του παιδιού.

(της Παρασκευής Νικηφόρου, MSc
Kλινικής Ψυχολόγου)